11. SINIF · Felsefe
Hayatın Anlamına Yönelik Felsefi Sorular ve Problemler
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Ece: “Tasarladığım bütün sonuçlar gerçekleşmeyince geçmişte yaptığım her şeyin değersiz olduğunu düşündüm.” Deniz: “Gerçekleşmeyen beklentiyle yaşamın bütün değerini özdeşleştiriyorsun. Beklentinin dayanağını incelemek, neleri hâlâ değerli bulduğunu görmene yardımcı olabilir.” Deniz’in itirazı hangi düşünceye yöneliktir? A) Beklentinin gerekçesinin incelenebileceği düşüncesine B) Değer verilen şeylerin yeniden düşünülebileceğine C) Beklentilerin gerçekleşmeyebileceği kabulüne D) Bir beklentinin gerçekleşmemesinden yaşamın bütün değerinin yok olduğu sonucunu çıkarmaya E) Geçmişte kurulmuş bir tasarının var olduğuna Doğru cevap: D Çözüm: Deniz, belirli bir beklentinin boşa çıkmasıyla bütün yaşamın değersizliği arasındaki genellemeyi sorgular. Yeniden değerlendirme bir imkândır; sıkıntının herkes için zorunlu yarar sağladığı ileri sürülmez. Soru 2 Bir oyundaki konuşmada Aslı, “Hayal ettiğim düzenin hiç değişmeyeceğini sanmıştım.” der. Bora, “Bu varsayımın çözülmesi acı verici olabilir; yine de dünyayı o varsayımla aynı şey saymak zorunda değilsin.” diye karşılık verir. Bora’nın sözleri en çok hangi ayrımı vurgular? A) Yaşamın değeri ile tek bir sonucun tam özdeşliğini B) Düş kırıklığı ile zorunlu mutluluk arasındaki özdeşliği C) Her beklenti ile kesin bilgi arasındaki özdeşliği D) Varsayım kurmak ile hiçbir yargı taşımamak arasındaki özdeşliği E) Gerçeklik ile gerçekliğe ilişkin değişmezlik beklentisi arasındaki ayrımı Doğru cevap: E Çözüm: Konuşma, dünyanın kişinin değişmezlik varsayımından ayrı olduğunu gösterir. Varsayımın sarsılması otomatik mutluluk veya bütün değerlerin kaybı anlamına gelmez. Soru 3 Bir tartışmada ilk konuşmacı, dayanaksız bir beklentinin terk edilmesinin insanı kendi yaşamını yeniden düşünmeye yöneltebileceğini söyler. İkinci konuşmacı, “Öyleyse her ağır düş kırıklığı herkesi mutlaka daha doğru ve huzurlu bir yaşama ulaştırır.” sonucunu çıkarır. İkinci konuşmacının çıkarımındaki sorun nedir? A) Beklentinin bir dayanağı olabileceğini kabul etmesi B) Düş kırıklığının var olabileceğini kabul etmesi C) Olası bir yeniden değerlendirmeyi herkes için zorunlu olumlu sonuca dönüştürmesi D) Bir iddiadan sonuç çıkarmayı denemesi E) İnsanların kendi yaşamını düşünebileceğini belirtmesi Doğru cevap: C Çözüm: İlk sav yalnız bir imkân belirtir. Bundan bütün kişilerde aynı olumlu sonucun zorunlu olarak ortaya çıkacağı çıkarılamaz; yaşanan güçlük yüceltilmez.