11. SINIF · Felsefe
Hukukun Gereği ve Önemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Kurgusal bir kurumda aynı kişi kuralları tek başına koyar, uygular ve kendisine yönelen bütün itirazları sonuçlandırır. Yeniden düzenlemede bu görevler birbirini denetleyebilen farklı birimlere dağıtılır. Bu değişikliğin temel amacı nedir? A) Kural koyan birimin her itirazda haklı sayılmasını sağlamak B) Bütün kararları daha çok kişisel beğeniye bağlamak C) Yetki yoğunlaşmasını sınırlandırarak keyfî işlem riskine karşı güvence oluşturmak D) Başvuruların hiçbir makamca incelenmemesini sağlamak E) Birimlerin hiçbir ortak ilkeye bağlı olmamasını sağlamak Doğru cevap: C Çözüm: Görev dağılımı ve karşılıklı denetim, tek elde toplanan gücün keyfî kullanımını sınırlamaya yönelir. Kuralsızlık veya incelemesizlik amaçlanmaz. Soru 2 Bir öğrenci yetki ayrılığını yalnız dosyaların daha çok odaya bölünmesi diye açıklar. Öğretmeni asıl sorunun görevlerin kimin tarafından, hangi sınırla ve hangi denetimle yürütüldüğü olduğunu belirtir. Öğretmenin düzeltmesinin gerekçesi nedir? A) Her görevin mutlaka aynı kişiye verilmesi B) Her farklı birimin zorunlu olarak bağımsız olması C) Fiziksel bölünmenin tek başına kurumsal denge ve denetim sağlamaması D) Denetimin yalnız iş hızını azaltması E) Odaların sayısının hak sahipliğini belirlemesi Doğru cevap: C Çözüm: Ayrı odada çalışmak yetki ilişkisini kendiliğinden değiştirmez. Önemli olan görev sınırı, bağımsız değerlendirme ve denetim düzenidir. Soru 3 Bir kurumda karar veren birimin işlemini başka bir birim inceleyebilmektedir. Bir yorumcu bundan ilk birimin artık hiçbir yetkisi kalmadığını çıkarır. Bu çıkarım neden yanlıştır? A) İnceleme yolunun varlığını kabul ettiği için B) Birden çok birimden söz ettiği için C) Yetkinin denetlenmesini yetkinin bütünüyle yokluğu sanır. D) Görevlerin dağılımını araştırdığı için E) Kararın gerekçesini tartıştığı için Doğru cevap: C Çözüm: Denetim, yetkinin belirli sınırlarla kullanılmasını sağlayabilir. Bir işlemin incelenebilmesi ilk karar görevinin tümden ortadan kalkması değildir.