11. SINIF · Felsefe
Hukukun Gereği ve Önemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Kurgusal bir düzenin üç görevi vardır: ortak ölçüt koymak, bu ölçütlere göre işlem yapmak, işleme yönelik itirazı bağımsız incelemek. Düzen, bu görevlerin tek kişinin sınırsız kontrolünde olmamasını ister. Bu düzenlemenin hak güvencesi bakımından amacı nedir? A) Ortak ilkelerin hiç bulunmamasını sağlamak B) İtirazı işlemi yapanın tek beğenisine bırakmak C) Bütün kararların gerekçesiz verilmesini sağlamak D) Güç yoğunlaşmasını denetleyerek keyfî müdahale riskini sınırlamak E) Her birimin kendi kuralını kimseye açıklamadan değiştirmesini sağlamak Doğru cevap: D Çözüm: Görevlerin ayrılması ve bağımsız inceleme, gücün sınırsız toplanmasına karşı güvence oluşturur. Kurgu belirli bir düşünürün bütün öğretisi diye sunulmamıştır. Soru 2 Bir metin yetkilerin farklı organlara dağıtılmasını savunur. Bir yorumcu bunun amacını yalnız daha fazla makam adı oluşturmak diye açıklar. Bu açıklamanın eksikliği nedir? A) Yetki dağılımının denetim ve hak koruma gerekçesini görünmez kılması B) Birden fazla organın varlığını fark etmesi C) Kurumsal yapıyı incelemesi D) Bir metni özetlemeye çalışması E) Görevlerin adlandırılabildiğini söylemesi Doğru cevap: A Çözüm: Metnin savunduğu işlev, adların çoğalması değil gücün sınırlandırılmasıdır. Yetki ve denetim ilişkisi hesaba katılmadan açıklama tamamlanmaz. Soru 3 Bir kurumda işlemi yapan birimin gerekçesi bağımsız bir birimce incelenebilir. Başka bir kurumda aynı görevli hem işlemi yapar hem itirazın son kararını hiçbir açıklama sunmadan verir. Hak güvencesi bakımından karşılaştırmanın odağı nedir? A) Dosyaların aynı renkte olması B) Görevlilerin aynı odada bulunması C) Kurum adlarının aynı uzunlukta olması D) Başvuruların aynı kalemle yazılması E) İşlem gücünün bağımsız ve gerekçeli denetime açık olup olmaması Doğru cevap: E Çözüm: İnceleme bağımsızlığı ve gerekçe, keyfîlik riskini değerlendirmede doğrudan ilgilidir. Fiziksel veya dilsel ayrıntılar bu kurumsal ilişkiyi göstermez.