11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir kuram, insanın koyduğu kuralların doğru olmasını yalnız buyuranın gücüne değil, akılla kavranabilir bir düzen ve adalet ilkesine uygunluğa bağlar. Bu kuramda normun temelini oluşturan ölçüt hangisidir? A) Buyuranın o anki isteğinin değişmesi B) Yaptırım sayısının tek başına artması C) Kuralın daha pahalı kâğıda yazılması D) Konulmuş iradeyi aşan akılsal ve evrensel düzen iddiası E) Kurala yalnız en güçlü kişinin uymaması Doğru cevap: D Çözüm: Kuram dışsal gücü yeterli saymaz; insan iradesinin üstünde gerekçelendirilen akılsal düzeni ölçüt alır. Bu doğal hukuk düşüncesinin bir temelidir. Soru 2 Bir öğrenci iki dayanak önerir: I. Kuralın yetkili kişi tarafından konulmuş olması. II. Kuralın akıl yoluyla anlaşılabilir ortak adalet ölçüsüne uygun olması. Doğal hukuk yönelimi bakımından ikinci dayanağın ayırt edici yanı nedir? A) Yetki sahibinin her isteğinin zorunlu doğru olması B) Bütün geleneklerin aynı olduğunun kabulü C) Kuralın hiçbir gerekçe gerektirmemesi D) Kuralların yalnız sayısal olarak karşılaştırılması E) Normu yalnız konulmuş olmasıyla değil içerik bakımından da temellendirmesi Doğru cevap: E Çözüm: İkinci dayanak, konuluş olgusunu aşarak haklılık ve adalet ölçütüne yönelir. Bu bir içerik temellendirmesidir. Soru 3 Bir yorumcu akılsal düzeni temel alan kuramı, çevrede gözlenen her davranışın ahlaken doğru olduğu görüşü diye aktarır. Bu aktarım neden yanlıştır? A) Akıl ile norm arasında ilişki kurduğu için B) Bir görüşü aktarmaya çalıştığı için C) Normatif düzen iddiasını gerçekleşen her olayın onaylanmasıyla karıştırır. D) Doğa kavramından söz ettiği için E) Kuramın dayanağını araştırdığı için Doğru cevap: C Çözüm: Kuram bir haklılık ölçüsü ileri sürer. Gözlenen her davranışın sırf gerçekleştiği için doğru olduğu sonucu bundan çıkmaz.