11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir düşünce modelinde yasa koyan kişi yalnız buyruğu duyuran kişi değildir; iyi, adil ve ortak yaşam için uygun olanı gerekçelendirebilmelidir. Yetkinin kişisel kazanca yönelmesi eleştirilir. Bu modelde yasa koymanın ayırt edici koşulu nedir? A) Kuralı adalet ve ortak iyilik anlayışıyla temellendirmek B) Her kararı kişisel kazançla ölçmek C) Gerekçeyi yalnız yetki unvanına indirgemek D) Yalnız en çok alkışlanan isteği izlemek E) Bir kuralı hiç kimsenin anlayamayacağı biçimde yazmak Doğru cevap: A Çözüm: Modelde yetkinin varlığı tek başına yeterli sayılmaz. Kuralı koyan kişinin iyi ve adil olana ilişkin gerekçe sunması beklenir. Soru 2 Bir öyküde yönetici ortak kullanım kuralını kendi yakınlarına avantaj sağlayacak biçimde değiştirir. Adalet bilgisine dayanarak yasa koymayı savunan bir eleştirmen buna karşı çıkar. Eleştirmenin en tutarlı itirazı hangisidir? A) Kuralın yeni bir tarihte açıklanması B) Kuralın ortak iyilik yerine kişisel çıkarın aracı yapılması C) Yasaya ilişkin bir tartışma yapılması D) Ortak alanın birden fazla kişi tarafından kullanılması E) Bir yöneticinin düşünce bildirmesi Doğru cevap: B Çözüm: Model ortak iyilik ölçütünü ister. Kişisel yakınlık için yapılan değişiklik bu ölçütle çatışır; değişimin yalnız yeni olması sorun değildir. Soru 3 Bir öğrenci adalet bilgisine önem veren yasa anlayışını, yasayı koyanın hiçbir eleştiriye cevap vermemesi gerektiği biçiminde özetler. Bu özetin sorunu nedir? A) Kuralların değerlendirilmesini istemesi B) Gerekçeli bilgiyi yalnız makam sahibinin tartışılmaz üstünlüğüyle özdeşleştirmesi C) Adalet kavramını kullanması D) Yasa koymanın bir görev olduğunu kabul etmesi E) Bilginin önemini sorması Doğru cevap: B Çözüm: Adalet bilgisine dayandığı savunulan bir ölçüt gerekçe ister. Bu vurgu, kişinin sırf makamı nedeniyle sorgulanamaz olması sonucunu kendiliğinden vermez.