11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Aquinas’ın doğal hukuk yaklaşımını açıklayan bir ders metni, insan aklının doğal yasaya ilişkin ilkeleri kavrayabildiğini ve insan eliyle konulan kuralların bu ölçüyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtir. Bu yaklaşımda insan yapımı kuralın dayanağı nasıl açıklanır? A) Geçmişte kullanılmış bütün normların aynı anda doğru sayılması üzerinden B) Kuralın uygulanma hızının tek ölçüt olması üzerinden C) Yalnız yöneticinin sınırsız isteği üzerinden D) Akılla kavranabilir doğal düzene uygunluğu üzerinden E) Her çoğunluk kararının tartışılmazlığı üzerinden Doğru cevap: D Çözüm: Modelde insan yasası yalnız konulmuş olmaya değil doğal yasa ölçütüne uygunluğa bağlanır. Akıl bu ilkeleri kavramada işlev taşır. Soru 2 Bir öğrenci Aquinas’ın yaklaşımında insan aklının rolü bulunduğunu görünce, bu yaklaşımın ilahi düzen düşüncesini bütünüyle reddettiğini söyler. Bu yorum neden bağdaşmaz? A) Kuralların gerekçesini sorduğu için B) İnsan yasasından söz ettiği için C) Akla bir işlev tanıdığı için D) Bir hukuk anlayışını incelemeye çalıştığı için E) Akıl yoluyla kavramayı ilahi temelin tümden reddiyle özdeşleştirdiği için Doğru cevap: E Çözüm: Bu yaklaşım akıl ile ilahi düzeni birbirini zorunlu dışlayan iki alan saymaz. Doğal yasanın akılla anlaşılması, üst temelin yokluğu anlamına gelmez. Soru 3 Bir düşünce deneyinde yönetici kendi çıkarı için bir kural koyar ve yalnız onu ilan etmiş olmasını yeterli haklılık gerekçesi sayar. Aquinas’ın doğal hukuk modeliyle bakan kişi neyi sorgular? A) İlanın hangi renkte yazıldığını B) Yöneticinin adının kaç harf taşıdığını C) Kuralın konulmuş olmanın ötesinde doğal yasa ve adalet ölçüsüne uygunluğunu D) Metnin tek sayfa olup olmadığını E) Kuralı okuyanların aynı yerde doğup doğmadığını Doğru cevap: C Çözüm: Bu modelde konuluş olgusu içerik bakımından haklılık sorununu bitirmez. Üst normla uygunluk ayrıca değerlendirilir.