11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir modelde en üst normun ilahi düzene dayandığı, ancak insanın doğal ilkeleri akıl yoluyla anlayabildiği söylenir. İnsan yapımı kurallar bu ilkelerle değerlendirilir. Bu modelin özelliği hangisidir? A) Aklı her alanda bütünüyle işlevsiz sayması B) İlahi temel ile akılsal kavrayışı birlikte kullanması C) Üst ilke ile insan yasasını aynı türden ilan işlemi sayması D) İnsan yapımı her kuralı sırf konulduğu için haklı sayması E) Doğal ilkeleri yalnız değişken kişisel isteğe bağlaması Doğru cevap: B Çözüm: Model ilahi kaynağı kabul ederken akla da doğal ilkeleri kavrama rolü verir. İki temellendirme unsuru birbirini zorunlu olarak dışlamaz. Soru 2 Bir öğrenci Aquinas’ın doğal hukuk anlayışını incelerken “İnsan aklı ilahi düzenin her yönünü eksiksiz kavrar.” sonucuna varır. Metin ise aklın doğal ilkeleri kavrayabildiğini söyler. Öğrencinin çıkarımındaki sorun nedir? A) Aklın rolünü araştırması B) Doğal ilkelerin varlığından söz etmesi C) İnsan yasalarının tartışılabildiğini kabul etmesi D) Bir anlayışın kaynağını sorması E) Belirli bir kavrayış alanını bütün ilahi düzenin eksiksiz bilgisine genişletmesi Doğru cevap: E Çözüm: Doğal ilkeleri kavrayabilme savı, ilahi düzenin tümünü eksiksiz bilme savı değildir. Öğrenci kapsamı gerekçesiz genişletmiştir. Soru 3 Bir düşünce deneyinde bir kural, onu koyan kişi güçlü olduğu için değil, akılla kavranabilir üst ilkeye uygunluğu bakımından savunulur. Aquinas’ın yaklaşımı açısından hangi soru en ilgilidir? A) Kuralın başlığı en kısa sözcük müdür? B) Yaptırım sayısı diğerlerinden fazla mıdır? C) Metin en eski kâğıda mı yazılmıştır? D) İnsan yapımı norm, doğal yasanın gerektirdiği adalet ölçüsüyle bağdaşır mı? E) Kuralı koyan kişi en kalabalık odaya mı sahiptir? Doğru cevap: D Çözüm: Modelde üst ilkeyle uygunluk temeldir. Güç, eskilik veya nicelik tek başına içerik bakımından haklılığı göstermez.