11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 A kuramı normun haklılığını insan aklıyla kavranabilen evrensel adalet ilkesine bağlar. B kuramı bir normun hukuk düzenindeki statüsünü yetkili organın belirli usulle koymasına bağlar. Kuramlar hangi sırayla adlandırılır? A) Pozitif hukuk – doğal hukuk B) Doğal hukuk – pozitif hukuk C) Epistemoloji – pozitif hukuk D) Doğal hukuk – estetik kuram E) Faydacılık – varlık kuramı Doğru cevap: B Çözüm: A, iradeyi aşan ortak adalet ilkesini; B, konulmuş normun kurumsal statüsünü vurgular. Bunlar verilen tanımlar içinde doğal ve pozitif hukuk ayrımıdır. Soru 2 Bir öğrenci normun kaynağına ilişkin iki açıklamayı inceler. Birincisinde “İnsanların koyduğu hiçbir kurala sırf konulduğu için adil denemez.”, ikincisinde “Bu düzen içinde geçerli normu belirlemek için yetki ve usule bakılır.” denmektedir. Bu açıklamaları birlikte değerlendiren en doğru yargı hangisidir? A) İlki adaletin üst ölçütünü, ikincisi konulmuş normun tanınma koşulunu öne çıkarır. B) İkinci açıklama ahlaki eleştirinin kavramsal olarak imkânsızlığını kanıtlar. C) İlk açıklama usulün varlığını fiziksel olarak inkâr eder. D) İki açıklama da her kişisel isteği yasa sayar. E) İki açıklama yalnız normun yazı boyutunu karşılaştırır. Doğru cevap: A Çözüm: Soruların düzeyi farklıdır: ilki haklılık ölçüsüne, ikincisi kurumsal tanınma koşuluna yönelir. Birini diğerine indirgemek ayrımı siler. Soru 3 Bir karakter insan onuruna aykırı kuralın sorgulanabileceğini savunur. Arkadaşı, o kuralın mevcut kurumsal usulle kabul edilmiş olduğunu belirtir. Bu iki sözün aynı soruya cevap verip vermediğini anlamak için hangi ayrım gereklidir? A) Sözlerin aynı dilde olup olmaması B) Konuşmacıların aynı sırada oturması C) Konuşmanın günün hangi saatinde yapıldığı D) Kuralın konulmuş statüsü ile haklılık gerekçesi arasındaki ayrım E) Metinlerin aynı uzunlukta olması Doğru cevap: D Çözüm: İlk söz normun haklılığına, ikinci söz konulmuş olmasına ilişkindir. Bu ayrım yapılınca birbirine karıştırılan soru düzeyleri açığa çıkar.