11. SINIF · Felsefe
Hukukun Kaynağı
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir metin Aquinas’ın yaklaşımında insan eliyle konulan normun doğal yasayla uyumlu olması gerektiğini belirtir. Kurgusal örnekte kişileri keyfî zarar karşısında koruyan bir düzen ile aynı zararı sırf güçlü kişiler için serbest bırakan bir düzen karşılaştırılır. Verilen model açısından temel değerlendirme hangisidir? A) İnsan aklının hiçbir değerlendirme işlevinin olamayacağı B) Normların gücü elinde tutana göre değil doğal adalet ölçüsüne uygunluğu bakımından incelenmesi C) En güçlü kişiye yarar veren normun doğrudan üst ilke yapılması D) Her iki normun sırf yazılmış oldukları için aynı ölçüde adil sayılması E) Normun yalnız hangi sırayla yazıldığına bakılması Doğru cevap: B Çözüm: Model, pozitif normun statüsünü doğal adaletle ilişkilendirir. Güç sahibine ayrıcalık yaratılması üst ölçütle ayrıca değerlendirilir. Soru 2 Bir öğrenci doğal yasa ile insan yapımı norm arasında uygunluk aranmasını, bu iki kavramın hiçbir ayrım taşımadığı şeklinde aktarır. Bu aktarımın sorunu nedir? A) Uygunluk kavramını kullanması B) Normun kaynağını sorması C) Bir ilişki kurulduğunu fark etmesi D) Bir kuramı açıklamayı denemesi E) Birinin öteki için ölçüt olmasını iki düzeyin bütünüyle özdeşliği sayması Doğru cevap: E Çözüm: Uygunluk ilişkisi iki farklı düzey arasında kurulur: üst doğal ilke ve insanın koyduğu norm. İlişki, kavramların bütün ayrımlarını silmez. Soru 3 Kurgusal bir yönetici insan yapımı normun yetkili makamca duyurulmasını tek haklılık gerekçesi sayar. Doğal yasa modelini savunan kişi üst ilkeyle uygunluk sorusunu yeniden açar. İkinci kişi hangi soruyu eklemektedir? A) Duyuru hangi saatte yapıldı? B) Yürürlükteki norm adaletin insan iradesini aşan ölçüsüne uygun mu? C) Metin kaç kez çoğaltıldı? D) Yönetici nerede oturuyor? E) Kurulun adı kaç sözcükten oluşuyor? Doğru cevap: B Çözüm: İkinci soru normun konuluşunu inkâr etmez; onun içerik bakımından adalet ölçüsünü ayrıca tartışır.