11. SINIF · Felsefe
Hukuk ve İnsan
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir sergide farklı dönemlerden üç metin karşılaştırılır: yöneticinin yetkisini belirli kişiler karşısında sınırlayan bir belge, bir topluluğun temsil talebi ve bütün insanların eşit değerini savunan bir bildiri. Sergi, kapsamlarının aynı olmadığını da belirtir. Bu karşılaştırmadan hangi sonuca ulaşılabilir? A) Eşit değer düşüncesi yalnız tek bir metinde tartışılabilir. B) Tarihsel farklılık varsa karşılaştırma yapılamaz. C) Üç metin baştan sona aynı hak sahiplerini tanımıştır. D) Hak ve yetki sınırı tartışmaları farklı dönemlerde farklı kapsamlarla ortaya çıkmıştır. E) En eski belge bugünkü bütün hakları eksiksiz içermiştir. Doğru cevap: D Çözüm: Benzer sorunlar farklı kapsam ve gerekçelerle ele alınmıştır. Tarihsel bağlantı, belgelerin içeriklerinin aynı olduğu anlamına gelmez. Soru 2 Bir öğrenci, eski bir belgenin iktidarı bazı alanlarda sınırladığını öğrenince o belgenin herkese eşit hak tanıdığını söyler. Kaynak yalnız belirli bir grubun yetkilerini anlatmaktadır. Öğrencinin yorumundaki sorun nedir? A) Belgenin kapsamına soru yöneltmesi B) İktidarın sınırlandırılmasını tarihsel açıdan incelemesi C) Hakların tarih içinde tartışıldığını kabul etmesi D) Bir eski metni yeni kavramlarla karşılaştırmayı denemesi E) Sınırlı bir grubun güvencesini bütün insanları kapsayan hak eşitliğiyle özdeşleştirmesi Doğru cevap: E Çözüm: Belirli bir gruba güvence verilmesinden herkesin aynı haklara sahip olduğu sonucu çıkmaz. Kapsam, belgenin somut içeriğiyle belirlenmelidir. Soru 3 Bir tarih dosyası farklı toplumlardaki adalet taleplerini inceler; bunların bazen gelenek, bazen sözleşme, bazen insan onuru gerekçesiyle savunulduğunu gösterir. Dosyanın en ölçülü sonucu hangisidir? A) Tarihsel belgeler yalnız tarih sırası bakımından karşılaştırılabilir. B) Bütün toplumlar her dönemde aynı hak anlayışını paylaşmıştır. C) Geçmişte hiçbir adalet sorusu sorulmamıştır. D) Bir gerekçe değişiyorsa hak hakkında düşünmek anlamsızdır. E) Hak düşüncesinin gerekçeleri ve kapsamı tarihsel karşılaştırmaya açıktır. Doğru cevap: E Çözüm: Dosya tek tiplik değil farklı gerekçe ve kapsamları göstermektedir. Bu farklılıklar kavramsal ve tarihsel incelemeye konu olabilir.