11. SINIF · Felsefe
Hukuk ve İnsan
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir düşünür insan onuruna dayanan hakların herkes için savunulabileceğini, diğeri hak anlayışlarının tarihsel ve kültürel bağlamından ayrı düşünülemeyeceğini söyler. Bu iki görüşün doğrudan tartıştığı problem hangisidir? A) Sanat eserinin hangi malzemeden yapıldığı B) Duyu organlarının fiziksel işleyişi C) Sayıların zihinden bağımsız varlığı D) Doğa olaylarının nicel olarak ölçülmesi E) Hak ölçütlerinin evrenselliği ile kültürel bağlamının ilişkisi Doğru cevap: E Çözüm: İlk görüş ortak insanlık temeline, ikinci kültürel oluşuma vurgu yapar. Tartışma hakların evrensellik iddiası ile bağlamsallığı arasındadır. Soru 2 Bir kurul, belirli bir uygulamanın yerel gelenek olmasının onu insan onuru açısından eleştiriden muaf tutup tutmayacağını sorar. Bu soru hangi tartışmanın merkezindedir? A) Belgedeki cümlelerin kaç sözcük içerdiği B) Bir davranışın fiziksel süresinin ölçülmesi C) Kültürel farklılık karşısında ortak hak ilkelerinin geçerliliği D) Bir hükmün hangi yazı karakteriyle basılacağı E) Hukuk metninin hangi dosya biçiminde saklanacağı Doğru cevap: C Çözüm: Yerel kabul ile ortak hak ölçütü arasındaki ilişki sorulmaktadır. Uygulamanın gelenek olması, değerlendirmenin kendisi yerine geçmez. Soru 3 Bir öğrenci hak düşüncesinin farklı kültürlerde farklı biçimlerde savunulduğunu gösterir. Buradan hiçbir hak iddiasının kültürler arasında tartışılamayacağı sonucunu çıkarır. Bu çıkarım hangi noktada gerekçe gerektirir? A) Hakların savunulabildiğinin kabul edilmesinde B) Görüşlerin farklı oluşundan ortak değerlendirme imkânsızlığına geçişte C) Kültürlerin birden fazla olduğunun belirtilmesinde D) Farklı metinlerin karşılaştırılmasında E) Bir düşüncenin tarihsel bağlamının araştırılmasında Doğru cevap: B Çözüm: Farklılık, ortak ölçütlerin bulunamayacağını tek başına kanıtlamaz. Bu güçlü sonuç için ayrıca felsefi gerekçe sunulmalıdır.