11. SINIF · Felsefe
Hukuk ve İnsan
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir ders örneğinde aynı yapıda yaşayan kişilerin ortak geçiş alanını kullanması, birbirinin dinlenme alanını gözetmesi ve taşınma sırasında ortak yerlere zarar vermemesi tartışılır. Bu örneklerin doğrudan ortak konusu hangisidir? A) Sanat eserinde hak sahipliği B) Devletler arasında sınır belirleme C) Bir işçinin ücret alacağı D) Bir şirketin vergi hesabı E) Komşuluk ilişkilerindeki karşılıklı hak ve yükümlülükler Doğru cevap: E Çözüm: Ortak yer ve yan yana yaşama ilişkisi örneklerin merkezindedir. Soruda güncel bir uyuşmazlığın çözümü değil ilişki alanı belirlenmektedir. Soru 2 Bir kişi kendi dairesinde istediği her davranışın başkalarının kullanımını etkilemeyeceğini söyler. Arkadaşı, ortak duvar ve geçiş alanı bulunan yaşamda davranışların başkalarının alanına taşabildiğini hatırlatır. İkinci söz hangi değerlendirmeyi öne çıkarır? A) Her anlaşmazlığın yalnız kişisel beğeni olduğunu B) Kişisel kullanımın komşuların haklarıyla ilişkili etkilerini de düşünmek gerektiğini C) Ortak yerde her kararın tek kişiye ait olduğunu D) Bir dairede yaşayanın hiçbir kullanım hakkı bulunmadığını E) Aynı yapıda yaşayan herkesin aynı yaşam tarzını seçmesini Doğru cevap: B Çözüm: Kişisel kullanım hakkı yok sayılmaz; onun başkalarının kullanımıyla kesişen etkileri incelenir. Aynı yerde yaşamak tek tip yaşamı zorunlu kılmaz. Soru 3 Bir toplantıda komşular, ortak bahçenin kullanımında yalnız en yüksek sesle konuşanın isteğini esas almak yerine herkesin kullanımını güvenceye alacak açıklanabilir ölçütler arar. Bu tutumun temel gerekçesi nedir? A) Bir kişinin daha sık gelmesinin bütün yetkiyi ona vermesi B) Bahçeyi hiç kimsenin kullanmaması C) Kuralların yalnız çoğunluğun o anki beğenisini yansıtması D) Ortak alandaki hakların bir kişinin keyfine göre belirlenmemesi E) Bütün bireysel tercihlerin aynı olması Doğru cevap: D Çözüm: Ortak alan birden fazla kişinin hakkıyla ilgilidir. Açıklanabilir ölçüt aramak keyfî üstünlüğü sınırlamaya ve karşılıklı kullanımı korumaya yönelir.