11. SINIF · Felsefe
Varoluş ve Kendi Olma Problemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir tiyatro topluluğuna yeni katılan Duru, daha önce içine kapanık diye tanımlandığı için hiçbir rol üstlenemeyeceğini düşünür. Yönetmen, geçmişteki tanımın bugünkü kararlarının tümünü önceden yazmadığını söyler. Bu karşılık, varoluşun özden önce geldiği görüşüyle nasıl ilişkilendirilebilir? A) Başkasının kullandığı sıfat kişinin bütün geleceğini belirler. B) Kimlik insanın dünyaya gelmeden önce üstlendiği değişmez bir görevdir. C) Bir kişinin geçmişteki bütün özellikleri hayal ürünüdür. D) İnsan çevresindeki maddi koşulları yalnız düşünerek değiştirebilir. E) Kişinin kimliği, başlangıçta tamamlanmış bir tanım olmaktan çok yaşadığı seçimlerle biçimlenir. Doğru cevap: E Çözüm: Verilen görüşte insanın kimliği hazır bir işlev gibi tamamlanmış değildir. Geçmişin etkili olması, sonraki seçimlerin tümünü zorunlu kılmaz. Soru 2 Bir müzede, üretilmeden önce kullanım amacı çizilmiş bir araç ile henüz hangi mesleği seçeceğini düşünmekte olan bir genç karşılaştırılır. Varoluşçu yaklaşım bakımından bu karşılaştırmanın asıl işlevi nedir? A) Meslek seçimini kimliğin değişmez tek ölçütü ilan etmek B) Önceden belirlenmiş araç işlevi ile insanın seçimleriyle kurduğu yaşam yönünü ayırmak C) Her insanın aynı kararları vermesi gerektiğini kanıtlamak D) İnsanın biyolojik özelliklerinin bulunmadığını göstermek E) Her aracın üretildikten sonra amacını kendi seçtiğini savunmak Doğru cevap: B Çözüm: Araç örneğinde işlev tasarımda belirlenmiştir. İnsan örneğinde yaşam yönünün seçimlerle kurulması vurgulanır; insanın biyolojik ya da toplumsal koşulları yok sayılmaz. Soru 3 “Kendi kararlarımla kim olduğuma katkıda bulunurum.” diyen bir karakterin sözünü yorumlayan öğrenci, kişinin istediği her sonucu mutlaka gerçekleştireceğini ileri sürer. Öğrencinin yorumunda hangi ayrım kaybolmuştur? A) Geçmişte yaşamak ile geleceği düşünmek arasındaki zaman farkı B) Seçimde bulunmak ile sonucun bütün koşullarına egemen olmak arasındaki ayrım C) Bir sözcüğü söylemek ile yazmak arasındaki biçim farkı D) Meslek adı ile kişi adı arasındaki adlandırma farkı E) Bir görüşü aktarmak ile ona başlık koymak arasındaki işlem farkı Doğru cevap: B Çözüm: Eylem seçmek sonuçların tümünü denetlemek değildir. Başkalarının kararları ve dış koşullar sonucu etkileyebilir; sorumluluk, bu etkenlerin varlığını silmez.