11. SINIF · Felsefe
Varoluş ve Kendi Olma Problemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Ada bir yandan ortak çalışmada adil paylaşımı savunur, öte yandan yalnız kendi puanını artıran görev dağılımını ister. Arkadaşı, savunduğu ilkeyle yaptığı seçimi birlikte düşünmesini önerir. Bu öneri hangi kazanımı hedefler? A) Bir ilkeyi yalnız başkalarına uygulamayı B) Bütün duyguları ilgisiz kabul etmeyi C) Çelişkiyi düşünmeden sürdürmeyi D) Her isteği haklılık ölçütü saymayı E) Düşünceyle eylem arasındaki çatışmayı fark edip gerekçeli bir bütünlük aramayı Doğru cevap: E Çözüm: Öneri, ilke ile davranış arasındaki uyumsuzluğu görünür kılar. Bütünlük, gerekçeyi ve eylemi birlikte değerlendirmeyi gerektirir. Soru 2 Bir karakter iki amaç arasında kararsızdır. Amaçlarını, bu amaçları değerli bulma nedenlerini ve seçimin etkilerini bir arada yazdığında hangi seçimi savunabileceğini daha açık görür. Bu anlatıda düşünmenin işlevi hangisidir? A) Kararın sonuçlarının tümünü garanti etmek B) Dağınık yönelimleri değerlendirerek kişinin kararına tutarlı bir yön vermesine katkı sunmak C) Her kararsızlığı tek başına hastalık saymak D) Amaçları hiçbir gerekçe olmadan eşitlemek E) Kişinin yerine bütün kararları dışarıdan kesinleştirmek Doğru cevap: B Çözüm: Amaç ve gerekçeleri ilişkilendirmek yön bulmaya katkı sağlar. Anlatı ne kusursuz sonuç garantisi ne de kararsızlığa ilişkin klinik tanı sunar. Soru 3 Bir kişi “İsteklerimi anlamak istiyorum; fakat yalnız istemem, seçimin doğru olduğunu göstermiyor.” der. Bu söz hangi tutumla uyumludur? A) Duyguların varlığını inkâr etmek B) Her arzuyu değişmez bir buyruk saymak C) Duygusal yönelimleri fark ederken onları gerekçelerle birlikte değerlendirmek D) İnsanların aynı amaçla doğduğunu kabul etmek E) Gerekçe aramayı tümüyle bırakmak Doğru cevap: C Çözüm: Kişi isteklerini yok saymaz; ancak isteğin varlığını haklılığın yeterli koşulu saymaz. Yönelim ve gerekçe birlikte düşünülür.