11. SINIF · Felsefe
Varoluş ve Kendi Olma Problemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir genç ailesinin önerdiği mesleği yalnız önerildiği için kabul etmek ya da reddetmek istemez. Kendi ilgilerini, mesleğin gerektirdiklerini ve başkalarına karşı sorumluluklarını inceleyerek karar verir. Bu örnek yaşamına yön verme bakımından neyi gösterir? A) Mesleğin tek değerinin başkalarına üstünlük olduğunu B) Her dış öneriyi yanlış bulmanın zorunlu olduğunu C) Hazır yönlendirmeyi sorgulayıp gerekçesini üstlenebildiği bir seçim kurmayı D) Aileyle aynı seçimin hiçbir zaman kişisel olamayacağını E) Kararın bütün koşullardan bağımsız oluştuğunu Doğru cevap: C Çözüm: Kişisel yön verme otomatik kabul veya otomatik ret değildir. Öneri gerekçeyle benimsenebilir ya da değiştirilebilir; kişinin değerlendirmesi belirleyicidir. Soru 2 Bir sanatçı alışılmış biçimleri inceler, bazılarını dönüştürür, bazılarını işine kattığı anlamı açıklayarak korur. “Kendi sesimi bulmak, her öncekini körü körüne silmek değildir.” der. Bu söz hangi tutumu savunur? A) Eserin anlamını yalnız satış sayısıyla belirlemeyi B) Yeni olan her şeyi sırf yeni olduğu için doğru bulmayı C) Mirasla eleştirel ilişki kurarak yaratıcı bir yön geliştirmeyi D) Özgünlüğü yalnız geçmişi taklit etmekle eşitlemeyi E) Yaratıcılığı her etkiyi fark etmeden sürdürmek saymayı Doğru cevap: C Çözüm: Sanatçı geçmişi ne bütünüyle reddeder ne de sorgusuz tekrarlar. Seçerek dönüştürmesi yaratıcı etkinliği ve gerekçeli ilişkiyi birlikte gösterir. Soru 3 Bir karakter “Kendi değerlerimi oluştururum.” sözünden başkalarının zarar görmesinin önemsiz olduğu sonucunu çıkarır. Diğeri, kişinin kendi savunduğu ölçütleri de eleştiriye açması gerektiğini söyler. İkinci karakter hangi soruna dikkat çeker? A) Kişinin bir seçimde bulunmuş olmasına B) Değer oluşturmayı gerekçe ve sorumluluktan muaf keyfîlikle karıştırmaya C) Değerlerin gündelik eylemle ilişkilendirilmesine D) İki kişinin görüş alışverişi yapmasına E) Yeni bir ölçüt önerilmiş olmasına Doğru cevap: B Çözüm: Bir değeri kişinin kendisinin savunması onu değerlendirmeden muaf kılmaz. Etkiler ve gerekçeler de eleştirel incelemeye açık kalır.