11. SINIF · Felsefe
Varoluş ve Kendi Olma Problemi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir öyküde insanlar, ellerinde hazır rol kâğıdı olmadan sahneye çıkan oyunculara benzetilir. Dekoru ve sahneye geliş zamanlarını seçmeseler de birbirlerine ne söyleyeceklerine karar verirler. Bu benzetmenin insan yaşamıyla ilişkisi hangisidir? A) Her davranışın önceden yazılı tek metni izlemesi B) Başkalarının hiçbir kararının etkili olmaması C) Sorumluluğun yalnız sahne dekoruna ait olması D) Verili koşullar içinde seçim yaparak yaşamına biçim verme E) Bütün koşulları daha doğmadan seçmiş olma Doğru cevap: D Çözüm: Hazır rolün bulunmaması seçim alanını, dekor ise seçilmemiş koşulları temsil eder. Benzetme koşulsuz güç iddiasına dönüşmez. Soru 2 Bir öğrenci yaşamı hazır metinsiz oyuna benzeten anlatıyı, “O hâlde hiçbir seçimin hesabı sorulamaz.” diye yorumlar. Bu yorum neden anlatıyla bağdaşmaz? A) Hazır senaryonun yokluğunu kişinin yaptığı seçime ilişkin sorumluluğun yokluğu sanır. B) Karar kavramını kullanması C) Anlatının anlamını araştırması D) Oyun ile yaşam arasında benzetme kurması E) Bazı koşulların önceden bulunmasını kabul etmesi Doğru cevap: A Çözüm: Hazır senaryonun bulunmaması eylemin kendisine ait oluşunu ortadan kaldırmaz. Anlatıda kişi kararlarıyla kimliğine katkı sağlar ve bu kararları gerekçelendirebilir. Soru 3 Aynı güç durumla karşılaşan iki roman kişisi farklı tepkiler verir. Yazar, bu farklı kararların kişilerin sonraki ilişkilerini ve kendilerini anlatma biçimini değiştirdiğini gösterir. Bu kurgu varoluşçu açıdan hangi fikri örneklendirir? A) İlişkilerin kararlar üzerinde hiçbir etkisinin bulunmamasına B) Biyolojik özelliklerin tek başına bütün değerleri belirlemesine C) Kişinin bir kez seçtiğinde değişme imkânının bitmesine D) İnsanın kimliğinin yaşadığı tercihlerle kurulmasına E) Aynı durumun herkeste aynı kararı zorunlu kılmasına Doğru cevap: D Çözüm: Ortak koşul karşısındaki farklı seçimler farklı yaşam yönleri oluşturur. Örnek, kişinin tek bir önceden belirlenmiş role bütünüyle indirgenmediğini gösterir.