11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Basamak indisli bir fiberin saydam çekirdeğinin kırılma indisi optik örtününkinden büyüktür. Kabul koşulunu sağlayan ışık çekirdek içinde kılavuzlanır. Bir öğrenci çalışma ilkesi ve bir kullanım alanını birlikte yazacaktır. Çalışma ilkesiyle kullanım alanını birlikte uygun veren seçenek hangisidir? A) Çekirdeğin sürekli ışık üretmesi — dışarıdan sinyal gerekmeyen iletişim B) Beyaz ışığın renklere ayrılması — çekirdek boyunca her verinin zorunlu kayıpsız taşınması C) Tam iç yansıma — ışığın çekirdek yerine dış metal zırhın içinden taşınması D) Elektronların cam boyunca metaldeki gibi sürüklenmesi — optik internet bağlantısı E) Tam iç yansıma — optik sinyalle internet omurgasında veri iletimi Doğru cevap: E Çözüm: Uygun indis ve açı koşullarında tam iç yansıma optik kılavuzlamaya katkı verir. İletişimde bilgi optik sinyale kodlanır. Gerçek fiberde zayıflama bulunabilir; bütün veriler kayıpsız ve kaynaksız taşınır denmez. Soru 2 Görüntünün düzenli bir optik lif demetiyle taşındığı geleneksel bir fiberoptik endoskop modeli incelenir. Bu model, görüntüyü uçtaki elektronik sensörle oluşturan her modern endoskopun zorunlu tanımı değildir. Çalışma ilkesiyle kullanım alanını birlikte uygun veren seçenek hangisidir? A) Çekirdekten yalnız ses basıncının geçmesi — optik görüntünün zorunlu iletimi B) Dış plastik kılıfta görüntünün depolanması — lif içinde ışığa gerek kalmaması C) Camın elektrik akımını bakır gibi taşıması — optik liflerle görüntü aktarımı D) Liflerde ışığın tamamen soğurulması — görüntünün aynı optik sinyalle korunması E) Optik liflerde uygun koşullarda kılavuzlanan ışık — dar bir bölgeden görüntü aktarımı Doğru cevap: E Çözüm: Verilen modelde düzenli lif demeti ışık bilgisi taşır; çekirdek-örtü koşulları kılavuzlamayı sağlar. Bu çalışma ilkesi ile dar yerlerden görüntü aktarma kullanımı birlikte uygundur. Soru 3 Bir sanayi düzeneğinde erişimi güç bir iç bölgenin görüntüsü düzenli optik lif demetiyle gözlem noktasına taşınır. Liflerin sağlıklı ve uygun bükülme koşullarında olduğu kabul edilir. Çalışma ilkesiyle kullanım alanını birlikte uygun veren seçenek hangisidir? A) Tam iç yansıma ile optik kılavuzlama — endüstriyel iç bölge görüntülemesi B) Işığın tümüyle soğurulması — aynı optik sinyalin kesintisiz görüntü aktarımı C) Optik örtüden çekirdeğe her açıda tam yansıma — koşulsuz kılavuzlama D) Camın sürekli mıknatıs üretmesi — endüstriyel iç bölge görüntülemesi E) Çekirdekten yalnız mekanik titreşimin geçmesi — optik lifte görüntü aktarımı Doğru cevap: A Çözüm: Basamak indisli fiberde optik kılavuzlama uygun indis ve açı koşullarına bağlıdır. Görüntülemede düzenli lif demeti bir kullanım örneğidir; her bükülme veya açı için sınırsız kılavuzlama çıkarılmaz.