11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 I. Dijital termometre; II. uygun ışık kaynağı; III. saydam, geniş bir yay biçiminde bükülebilen optik polimer çubuk; IV. su dolu kap. Tasarlanan model, uygun indis ve giriş koşulları altında kıvrımlı saydam bir ortamda ışığın kılavuzlanmasını göstermeyi amaçlar. Kaynak ve kılavuz ortamı temsil eden iki temel araç istenir. Modelde ışık kaynağı ve kıvrımlı kılavuz ortamı temsil etmek için hangi iki araç birlikte seçilmelidir? A) I ve IV B) II ve IV C) I ve II D) II ve III E) III ve IV Doğru cevap: D Çözüm: II ışığı sağlar, III uygun indis ve açı koşullarıyla kıvrımlı optik kılavuz modelini temsil eder. Termometre sıcaklık ölçer; su kabı bu tasarımda esnek saydam çubuğun yerine geçmez. Seçim tek başına her açıda ve her bükülmede kılavuzlama garantisi değildir. Soru 2 I. Dijital termometre; II. uygun ışık kaynağı; III. saydam, geniş bir yay biçiminde bükülebilen optik polimer çubuk; IV. su dolu kap. Bir ekip ışık kaynağı ve geniş yay biçimli saydam çubukla kılavuzlama modeli kurmuştur. Başka bir ekip çubuğu termometreyle değiştirir. İkinci ekibin modelde kaybettiği temel görev sorulur. Dört araç arasındaki görev ayrımına göre ikinci ekip hangi temel görevi kaybetmiştir? A) II’nin ortamın kırılma indisini belirleme görevi B) IV’ün sıvı tutma görevi C) II’nin ışık üretme görevi D) I’in sıcaklık ölçme görevi E) III’ün saydam ve kıvrımlı kılavuz ortam görevi Doğru cevap: E Çözüm: Çubuk III uygun kılavuz ortamıdır. Termometre onun optik ve geometrik görevini üstlenmez. Kaynak II hâlâ bulunabilir, fakat ışığı sağlayan araç ile ışığı kılavuzlayan ortam farklıdır. Soru 3 I. Dijital termometre; II. uygun ışık kaynağı; III. saydam, geniş bir yay biçiminde bükülebilen optik polimer çubuk; IV. su dolu kap. Bir öğrenci II ve III’ü seçtiği için çubuğa her açıyla giren ışığın her bükülmede kayıpsız taşınacağını ileri sürer. Dört araç ve modelin amacı birlikte değerlendirildiğinde uygun seçenek hangisidir? A) Araç çifti yanlıştır; kıvrımlı ortam yerine yalnız su kabı kullanılmalıdır. B) Araç çifti uygundur; saydamlık her açıdaki ışığı tam iç yansıma koşuluna sokar. C) Araç çifti yanlıştır; kaynak yerine yalnız termometre konulmalıdır. D) Araç çifti uygundur; bu seçim optik örtü veya çevre indisini önemsiz kılar. E) Araç çifti uygundur; sonuç için indis, giriş açısı ve bükülme koşulları da incelenmelidir. Doğru cevap: E Çözüm: Kaynak ve saydam esnek ortam amaçla uyumlu araçlardır; ancak uygun araçlar bütün fiziksel koşulların sağlandığını kanıtlamaz. Ortam indisleri, ışığın yönü ve bükülme sınırları kılavuzlamayı etkiler.