11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Bir geleneksel görüntü lif demetli cihazda bir lif grubu incelenen bölgeye ışık taşır; düzenli bir demet de bölgeden gelen optik görüntü bilgisini gözleme taşır. Cihazın bu modeli hakkında açıklama istenir. Aydınlatma, görüntü dönüşü ve kılavuzlama için uygun açıklama hangisidir? A) İleri yol optik olabilir; geri görüntü için camdaki ana taşıyıcı mutlaka metalik elektrik akımıdır. B) Her iki yolun kurulması, bütün modern görüntüleme cihazlarının aynı tasarımda olduğunu kanıtlar. C) İleri ışık taşınabiliyorsa geri görüntü bilgisinin alınması için bir gözlem düzeni gerekmez. D) Görüntü lif demetinde her lif aynı noktayı gösterdiği için düzenli yerleşimin görüntüyle ilgisi yoktur. E) İleri aydınlatma ve geri görüntü yolu, uygun liflerde optik kılavuzlamayla kurulabilir. Doğru cevap: E Çözüm: Modelde ileri ve geri optik yollar uygun liflerle kurulabilir. Düzenli lif demeti uzamsal bilginin korunmasına hizmet eder. Bu açıklama tüm modern cihazların aynı görüntü dönüş tasarımında olduğu iddiası değildir. Soru 2 Görüntüyü düzenli optik lif demetiyle taşıyan bir modelde “Işık bölgeye gidiyorsa görüntü bilgisinin geri taşınması artık ayrı bir işlev değildir” denir. Aydınlatma, görüntü dönüşü ve kılavuzlama için uygun açıklama hangisidir? A) Aydınlatma ile görüntü bilgisinin gözleme taşınması farklı işlevlerdir; ikisi de açıklanmalıdır. B) Aydınlatma bulunması, her bükülmenin ve her giriş açısının kayıpsız olduğunu gösterir. C) Aydınlatma bulunması, cam liflerin elektrik iletkeni olduğunu tek başına gösterir. D) Aydınlatma bulunması, çekirdek ve optik örtünün indis ilişkisini önemsiz kılar. E) Aydınlatma ile görüntü dönüşü aynı işlevdir; bölgeden gelen optik bilgiye gerek yoktur. Doğru cevap: A Çözüm: Bölgeyi aydınlatmak ile o bölgenin optik bilgisini gözleme taşımak aynı görev değildir. Geleneksel model her iki optik yolu açıklamayı gerektirir; mekanizma uygun kılavuzlama koşullarına bağlıdır. Soru 3 Aynı modele ilişkin bir rapor “Lifler dar ve kıvrımlı yoldan optik bilgi taşıyabilir; ancak indis, açı ve gerçek kayıp koşulları önemlidir” der. Aydınlatma, görüntü dönüşü ve kılavuzlama için uygun açıklama hangisidir? A) Yanlıştır; görüntü demeti saydam malzemeden olduğu için açı koşullarına gerek yoktur. B) Yanlıştır; optik bilgi taşıyan cam, metal teldeki gibi akım taşımak zorundadır. C) Yanlıştır; bir yol kıvrımlıysa optik bilgi taşıması her tasarımda olanaksızdır. D) İşlevi ve koşullarını birlikte doğru ifade etmiştir. E) Yanlıştır; optik görüntü aktarımında alıcı veya gözlem düzeni kullanılamaz. Doğru cevap: D Çözüm: Optik lifler uygun koşullarla kıvrımlı güzergâhlarda kullanılabilir. Rapordaki koşul vurgusu önemlidir: sınırsız bükülme veya sıfır kayıp ileri sürülmez.