11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Üç satır ayrı fiber modelidir. Karşılaştırma bu örnek verilere aittir; gerekli açı ve diğer gerçek bağlantı koşulları ayrıca önemlidir. I. Tam iç yansımayla kılavuzlama için çekirdek indisinin optik örtüden büyük olması gerekir. II. I ve II’de çekirdek aynıyken örtü indisi daha küçük olan modelde daha fazla çıkış gücü kaydedilmiştir. III. Optik örtü yalnız mekanik koruma değildir; indis yapısı kılavuzlamayı etkiler. Üç modelin indisleri ve güç verileri birlikte değerlendirildiğinde hangi önermeler doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I, II ve III D) II ve III E) I ve II Doğru cevap: C Çözüm: I gerekli indis önkoşuludur. II iki satırın doğrudan karşılaştırmasıdır. III optik örtünün indis görevini doğru belirtir. Verilen fark, her gerçek lifte indis farkı arttığında bütün kayıpların zorunlu azalacağı biçiminde genellenemez. Soru 2 Tablonun bütün satırları incelenir. I. II’de kaydedilen çıkış gücü I’dekinden büyüktür. II. III’te çıkış gücünün sıfır olmaması, ters indis sıralamasında da çekirdek–örtü tam iç yansımasının gerçekleştiğini tek başına kanıtlar. III. I ve II’nin farklı çıkış güçleri, çekirdekleri aynı olmasına rağmen II’deki ışığın mutlaka daha hızlı ilerlediğini gösterir. Üç modelin indisleri ve güç verileri birlikte değerlendirildiğinde hangi önermeler doğrudur? A) I ve II B) Yalnız II C) I ve III D) Yalnız I E) I, II ve III Doğru cevap: D Çözüm: I doğrudan sayısal karşılaştırmadır. III’te nçekirdek<nörtü olduğundan bu arayüz için gerekli tam iç yansıma sıralaması yoktur; alıcıya az da olsa ışık ulaşması başka yolları veya geçişi dışlamaz. I ile II’de çekirdek indisi aynıdır; çıkış gücü farkı çekirdekte farklı sürat kanıtı değildir. Soru 3 Bu sınırlı deney modeli için I. I ve II’de çekirdek indisi aynı kalırken örtü indisi ve kaydedilen çıkış gücü değişmiştir. II. Örtü indisini azaltmak, çekirdek sabitken kritik açıyı büyütür ve optik örtünün yalnız mekanik bir katman olduğunu gösterir. III. III’ün indis sıralaması çekirdekten örtüye tam iç yansıma için gerekli önkoşulu sağlamaz. Üç modelin indisleri ve güç verileri birlikte değerlendirildiğinde hangi önermeler doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) Yalnız I D) I ve III E) II ve III Doğru cevap: D Çözüm: I iki satırın doğru karşılaştırmasıdır. sinθc=nörtü/nçekirdek; çekirdek sabitken örtü indisi azalınca kritik açı küçülür, büyümez. Optik örtü bu nedenle yalnız mekanik koruma değildir. III ters indis sıralamasını doğru değerlendirir. Güç değerlerinden bütün gerçek tasarımlar için evrensel kayıp yasası çıkarılmaz.