11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 X–Y ve Y–Z ara yüzeyleri paraleldir. Y içindeki tek renkli ışının, yansımalardan sonra her iki ara yüzeyde de normale göre şekilde verilen açıyla karşılaşacağı kabul edilir. Amaç üstten veya alttan yayılan kırılmış ışın oluşturmadan Y’de tam iç yansımayla kılavuzlamadır. Gerçek soğurma ve saçılma bu ideal modelde ihmal edilir. sin45° ≈ 0,707. Hangi indis üçlüsü hem üst hem alt ara yüzeyde istenen tam iç yansıma koşulunu sağlar? A) nX = 1,30; nY = 1,80; nZ = 1,30 B) nX = 1,20; nY = 1,80; nZ = 1,30 C) nX = 1,20; nY = 1,20; nZ = 1,20 D) nX = 1,30; nY = 1,80; nZ = 1,20 E) nX = 1,20; nY = 1,80; nZ = 1,25 Doğru cevap: E Çözüm: İki ara yüzey ayrı kontrol edilir: nY>nX ve nY>nZ olmalı; ayrıca sin i > nX/nY ve sin i > nZ/nY gerekir. Doğru üçlüde oranlar yaklaşık 0,667 ve 0,694 olup sin45° değerinden küçüktür. Diğer üçlülerde en az bir oran koşulu veya indis sıralaması bozulur. Yalnız nY’nin büyük olması, verilen açı için tek başına yeterli değildir. Soru 2 X–Y ve Y–Z ara yüzeyleri paraleldir. Y içindeki tek renkli ışının, yansımalardan sonra her iki ara yüzeyde de normale göre şekilde verilen açıyla karşılaşacağı kabul edilir. Amaç üstten veya alttan yayılan kırılmış ışın oluşturmadan Y’de tam iç yansımayla kılavuzlamadır. Gerçek soğurma ve saçılma bu ideal modelde ihmal edilir. sin60° ≈ 0,866. Hangi indis üçlüsü hem üst hem alt ara yüzeyde istenen tam iç yansıma koşulunu sağlar? A) nX = 1,30; nY = 1,60; nZ = 1,40 B) nX = 1,40; nY = 1,60; nZ = 1,25 C) nX = 1,30; nY = 1,60; nZ = 1,25 D) nX = 1,40; nY = 1,60; nZ = 1,40 E) nX = 1,60; nY = 1,60; nZ = 1,60 Doğru cevap: C Çözüm: İki ara yüzey ayrı kontrol edilir: nY>nX ve nY>nZ olmalı; ayrıca sin i > nX/nY ve sin i > nZ/nY gerekir. Doğru üçlüde oranlar yaklaşık 0,812 ve 0,781 olup sin60° değerinden küçüktür. Diğer üçlülerde en az bir oran koşulu veya indis sıralaması bozulur. Yalnız nY’nin büyük olması, verilen açı için tek başına yeterli değildir. Soru 3 X–Y ve Y–Z ara yüzeyleri paraleldir. Y içindeki tek renkli ışının, yansımalardan sonra her iki ara yüzeyde de normale göre şekilde verilen açıyla karşılaşacağı kabul edilir. Amaç üstten veya alttan yayılan kırılmış ışın oluşturmadan Y’de tam iç yansımayla kılavuzlamadır. Gerçek soğurma ve saçılma bu ideal modelde ihmal edilir. sin53° ≈ 0,80. Hangi indis üçlüsü hem üst hem alt ara yüzeyde istenen tam iç yansıma koşulunu sağlar? A) nX = 1,35; nY = 1,40; nZ = 1,40 B) nX = 1,50; nY = 1,80; nZ = 1,40 C) nX = 1,35; nY = 1,80; nZ = 1,50 D) nX = 1,50; nY = 1,80; nZ = 1,50 E) nX = 1,35; nY = 1,80; nZ = 1,40 Doğru cevap: E Çözüm: İki ara yüzey ayrı kontrol edilir: nY>nX ve nY>nZ olmalı; ayrıca sin i > nX/nY ve sin i > nZ/nY gerekir. Doğru üçlüde oranlar yaklaşık 0,750 ve 0,778 olup sin53° değerinden küçüktür. Diğer üçlülerde en az bir oran koşulu veya indis sıralaması bozulur. Yalnız nY’nin büyük olması, verilen açı için tek başına yeterli değildir.