11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 İki görselin tamamı değerlendirilir. Bu basit alıcı modelinde okuma için çıkış gücünün eşik değerine ulaşması yeterli kabul edilir; diğer kodlama, zamanlama ve alıcı koşulları uygundur. Ana çizgi genel iletim yönünü gösterir. Yansımayla kılavuzlama ve verilen alıcı koşulu birlikte değerlendirildiğinde uygun açıklama hangisidir? A) Yansımalar varsa bütün optik güç yok olur; bu yüzden gösterilen çıkış gücü okunamaz. B) Okuma mümkündür; bunun nedeni her yansımanın yeni enerji üreterek gücü artırmasıdır. C) Yansımalar kılavuzlamayı sağlayabilir; güç azalsa da eşik aşıldığından okuma mümkündür. D) Okuma mümkün değildir; bunun nedeni çıkış gücünün verilen eşikten küçük olmasıdır. E) Güç azaldığına göre fiberde kılavuzlama hiç oluşmamıştır; alıcıya optik sinyal ulaşmaz. Doğru cevap: C Çözüm: 1,40 mW çıkış, 1,00 mW eşiğinden büyüktür; verilen basit modelde alıcı okuyabilir. 2,00 mW girişten daha az güç gelmesi gerçek zayıflamayla uyumludur. Uygun yansımalar yönü değiştirerek ışığı kılavuzlar; her yansıma bilginin yok olması veya yeni enerji üretimi demek değildir. Soru 2 Bu basit modelde alıcı, ancak verilen eşik ve üzerindeki çıkış gücünü okuyabilmektedir; diğer alıcı koşulları uygundur. Yapısal şekil ve iletim yolu birlikte incelenir. Işığın ilerlemesi ile bu alıcının okuma koşulu ayrı değerlendirilmelidir. Yansımayla kılavuzlama ve verilen alıcı koşulu birlikte değerlendirildiğinde uygun açıklama hangisidir? A) Optik güç çıkışa ulaşmıştır; fakat eşik sağlanmadığından bu modelde okuma koşulu yoktur. B) Eşik sağlanmaması, çekirdek yerine dış ceketin optik sinyali taşıdığını kanıtlar. C) Eşik sağlanmaması, fiberin hiçbir bölümünde ışık ilerlemediğini tek başına kanıtlar. D) Çıkışta ışık bulunması, bütün yansımalarda yeni enerji üretildiğini kanıtlar. E) Çıkışta ışık bulunması, alıcı eşiği ne olursa olsun okunabilir veri olduğunu kanıtlar. Doğru cevap: A Çözüm: Çıkışta 1,80 mW bulunduğu için ışık çıkışa ulaşmıştır; ancak bu değer 2,00 mW alıcı eşiğinin altındadır. Bu modelin okuma koşulu sağlanmaz. Yansımayla kılavuzlama mümkün olması, gerçek her bağlantının verilen alıcı için yeterli güce sahip olduğunu garanti etmez. Soru 3 Bir öğrenci “Yönünü birçok kez değiştiren ışık bilgi taşıyamaz; ayrıca okunabilen her sinyalde giriş ve çıkış güçleri aynı olmalıdır” der. Verilen basit alıcı modeli yalnız eşik koşuluyla değerlendirilecek, diğer alıcı koşulları uygun alınacaktır. Yansımayla kılavuzlama ve verilen alıcı koşulu birlikte değerlendirildiğinde uygun açıklama hangisidir? A) İki iddia da geçerli değildir; uygun kılavuzlama ve eşik üzerindeki güçle bilgi okunabilir. B) İkinci iddia doğrudur; verilen çıkış eşiği aşsa bile girişle eşit olmayan güç okunamaz. C) İlk iddia doğrudur; yön değişimi her durumda ışıkta kodlanan bütün veriyi yok eder. D) İki iddia da doğrudur; ışığın çekirdekte kalması kodlanmış sinyalin taşınmasını engeller. E) İlk iddia yanlıştır; fakat bunun tek nedeni her yansımanın camda elektrik akımı üretmesidir. Doğru cevap: A Çözüm: Uygun yansımalar ışığın kılavuzlanmasını sağlayabilir; kodlanmış bilginin korunması yönün hiç değişmemesine bağlı değildir. 1,00 mW çıkış 0,80 mW eşiğinin üzerindedir ve 1,50 mW girişten küçüktür. Dolayısıyla bu modelde azalmış güçle okuma mümkündür; sıfır toplam kayıp gerekmez.