11. SINIF · Fizik
Fiber Optik
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Kıvrımlı fiberin iç yapısı ve altındaki işlev şeması birlikte incelenir. Basit modelde verici ve alıcı uygun seçilmiş, pasif fiberde çekirdek–örtü indis ve açı koşulları sağlanmıştır. Kablo yapısı ve işlev zincirinin tümüne uygun değerlendirme hangisidir? A) Vericide optik kodlama → camda metalik yük akımıyla taşıma → alıcıda elektriksel bilginin elde edilmesi B) Vericide optiği elektriksele çevirme → çekirdekte kılavuzlama → alıcıda elektriği optiğe çevirme C) Vericide optik kodlama → her yansımada yeni enerji üretme → alıcıda bütün kaybın sıfırlanması D) Dış cekette optik kodlama → koruyucu katmanda elektriksel yük taşıma → çekirdekte görüntü oluşturma E) Vericide optik kodlama → çekirdekte kılavuzlama → alıcıda elektriksel bilginin elde edilmesi Doğru cevap: E Çözüm: Basit bağlantıda verici elektriksel bilgiyi optik biçime dönüştürür. Işık uygun koşullarla çekirdekte kılavuzlanır; alıcı optik sinyalden elektriksel bilgi elde eder. Dış ceket mekanik korumadır. Pasif lif yeni enerji üreten veya camda metalik akım taşıyan eleman değildir. Soru 2 Tam model için I. verici ve alıcı, iki uçta sinyalin elektriksel ve optik biçimleri arasındaki dönüşümlerde görev alır; II. çekirdek–örtü tam iç yansıması için optik örtünün indisi çekirdekten büyük olmalıdır; III. çekirdek ve optik örtünün kılavuzlama görevi ile dış ceketin mekanik koruma görevi ayrıdır önermeleri verilir. Kablo yapısı ve işlev zincirinin tümüne uygun değerlendirme hangisidir? A) Yalnız II B) I ve II C) Yalnız I D) I ve III E) II ve III Doğru cevap: D Çözüm: I uçlardaki dönüşüm görevlerini, III farklı katman işlevlerini doğru belirtir. II indis sıralamasını ters verir: basamak indisli modelde çekirdek indisi örtüden büyük ve yerel açı uygun olmalıdır. Dönüşümlerle kılavuzlamayı aynı görev saymamak gerekir. Soru 3 Bir öğrenci şemayı “Verici bilgiyi optik biçime çevirir, fiber her yansımada yeni enerji üreterek sinyali güçlendirir, alıcı optik bilgiyi elektriksel biçimde elde eder” diye açıklar. Yapısı gösterilen fiber pasiftir. Kablo yapısı ve işlev zincirinin tümüne uygun değerlendirme hangisidir? A) Hatalı olan, dış ceketin mekanik koruma için ayrı bir katman olarak gösterilmesidir. B) Hatalı olan, alıcıya optik bilgiden elektriksel biçim elde etme görevi verilmesidir. C) Hatalı olan, vericiye elektriksel bilgiyi optik biçime dönüştürme görevi verilmesidir. D) Hatalı olan, çekirdek ve optik örtünün farklı görevlerle birlikte kullanılmasıdır. E) Hatalı olan, pasif fibere her yansımada yeni enerji üretme görevi verilmesidir. Doğru cevap: E Çözüm: Verici ve alıcının belirtilen dönüşüm görevleri uygundur. Pasif lif ise uygun koşullarla kılavuzlar; her yansımada yeni enerji üretmez. Gerçek bağlantıda zayıflama bulunabilir. Bir optik yükseltecin eklenmesi, pasif lifin kendiliğinden enerji ürettiği anlamına gelmez.