9. SINIF BİYOLOJİ
Bilim Etiği
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir öğrenci başkasının araştırmasındaki fikri kendi çalışmasında kullanıp kaynağını açıkça gösteriyor. Bu davranış nasıl değerlendirilir? A) Sonucu deney yapılmadan üretmedir. B) Görüşe uymayan kanıtı gizlemedir. C) Uygun atıfla kaynak kullanımına örnektir. D) Her durumda veri uydurmadır. E) Başkasının emeğini mutlaka sahiplenmedir. Doğru cevap C. Başkalarının fikirlerinden yararlanırken uygun atıf vermek bilimsel dürüstlüğün parçasıdır. Soru 2 Bir araştırmacı hipotezini desteklemeyen ölçümleri gerekçe göstermeden rapordan çıkarıyor. Hangi etik sorun vardır? A) Veri sınırlılıklarını tartışma B) Yöntemi açıkça belirtme C) Seçici ve yanıltıcı raporlama D) Uygun kaynak gösterme E) Ölçüm hatasını dürüstçe bildirme Doğru cevap C. Sonuca uymayan verileri saklamak araştırmanın görünümünü çarpıtır. Dışlama varsa bilimsel gerekçesi açıklanmalıdır. Soru 3 Bir ekip yapmadığı ölçümler için sonuçlar uydurup bunları deney verisi diye sunuyor. Bu davranış hangisidir? A) Hipotez geliştirme B) Veri uydurma C) Bulguları dürüstçe tartışma D) Yöntem açıklama E) Uygun atıf verme Doğru cevap B. Yapılmamış ölçümleri gerçek veri gibi sunmak bilimsel etik ihlalidir.