9. SINIF BİYOLOJİ
Bilim Etiği
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir araştırma önerisi yeni bir biyoteknolojik uygulamanın yararını anlatıyor ancak olası çevresel ve toplumsal etkilerini hiç ele almıyor. Hangi ek değerlendirme gereklidir? A) Yarar beklentisi yanında olası etkilerin ve belirsizliklerin incelenmesi B) Olumsuz kayıtların rapordan çıkarılması C) Yeni uygulamanın adı nedeniyle kesin güvenli ilan edilmesi D) Yarar varsa diğer bütün sonuçların yok sayılması E) Tartışmanın yalnız tanıtım görseliyle bitirilmesi Doğru cevap A. Etik değerlendirme yalnız hedeflenen sonuca indirgenmez; etkilerin kapsamı ve belirsizlikleri de ele alınır. Soru 2 Bir öğrenci bir teknolojinin araştırılabilmesini, onun her amaç ve koşulda uygulanmasının mutlaka uygun olmasıyla eşit sayıyor. Bu düşüncenin sınırı nedir? A) Teknik imkân ile kullanımın etik değerlendirmesini aynılaştırması B) Olası etkilere dikkat etmesi C) Farklı seçenekleri karşılaştırması D) Uygulamanın amacını sorması E) Belirsizlikleri açıklaması Doğru cevap A. Bir işlemin teknik olarak düşünülebilmesi, bütün kullanımlarının aynı biçimde uygun olduğunu göstermez. Soru 3 Bir tartışmada yeniliğin yararları yanında kimlerin etkilenebileceği ve farklı grupların nasıl bilgilendirileceği soruluyor. Bu sorular hangi boyutu gösterir? A) Yeni olan her şeyin sorgusuz kabulü B) Araştırmanın eleştiriye kapatılması C) Toplumsal sorumluluk ve etkilerin adil değerlendirilmesi D) Yalnız cihazın dış görünüşünün seçilmesi E) Verilerin beklenene göre düzeltilmesi Doğru cevap C. Etkinin kimlere ve nasıl ulaşacağı, bilgilendirme ve adalet etik değerlendirmenin parçalarıdır.