9. SINIF BİYOLOJİ
Bilim Etiği
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir öğrenci çevreyle ilgili bir iddiayı kullanmadan önce özgün araştırmayı buluyor, yöntemi ve kaynağın gerçekten bu iddiayı destekleyip desteklemediğini inceliyor. Bu inceleme neye katkı sağlar? A) İddianın kişisel görüşe dönüşmesine B) Araştırmanın artık eleştirilememesine C) İddianın dayanağının ve kapsamının değerlendirilmesine D) Ölçüm hatasının tamamen yok olmasına E) Kaynakta yazan her şeyin otomatik kesinleşmesine Doğru cevap C. Kaynak niteliği ve iddia uyumu güvenilir değerlendirmeyi destekler; kaynak bulunması tek başına yanılmazlık sağlamaz. Soru 2 Bir derlemede güvenilir bir araştırmaya atıf verilmiş ancak kaynak yalnız belirli bir türü incelerken derleme bütün canlılar için aynı sonucu ilan ediyor. Temel sorun nedir? A) Sınırlılıkların tartışılması B) Araştırmanın yönteminin okunması C) Kaynağın adının belirtilmesi D) Atıf verilen kaynağın kapsamını aşan genelleme yapılması E) Özgün rapora ulaşılması Doğru cevap D. Doğru kaynak seçilse bile kaynağın desteklemediği geniş iddiaya dönüştürülmesi uygun değildir. Soru 3 Bir öğrenci yalnız başlığı gördüğü bir çalışmanın yöntemini ve sonuçlarını okumadan onu bütün iddialarına destek olarak gösteriyor. Hangi düzeltme gerekir? A) Kaynak sayısını görünüş için artırmak B) Kaynağın içeriğini inceleyip hangi iddiayı hangi kapsamda desteklediğini belirtmek C) Kaynakçayı sonuç yerine geçirmek D) İçeriği görmeden kesinlik vurgulamak E) Aynı başlığı daha çok tekrarlamak Doğru cevap B. Atıf gerçek bir içerik ilişkisine dayanmalıdır; başlığın uygun görünmesi bütün iddialara destek sağlamaz.