9. SINIF BİYOLOJİ
Bilim Etiği
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir öğrenci önceki bir araştırmanın yorumunu aynen kullanıyor; nereden aldığını belirtmeyip kendi fikri olduğunu yazıyor. Bu davranış hangi sorunu içerir? A) Gerçek ölçümleri tarihle kaydetme B) Kaynağı açıkça tanıtma C) Alıntıyla yorumu ayırma D) Başkasının katkısını kaynak göstermeden sahiplenme E) Açık yöntem kullanma Doğru cevap D. Kaynak verilmeden başkasının özgün katkısının kendine aitmiş gibi sunulması intihal sorunudur. Soru 2 Bir raporda kısa bir alıntı uygun biçimde ayrılmış ve kaynağı belirtilmiş. Ardından yazar kendi değerlendirmesini ayrıca yazmış. Hangi özellik doğrudur? A) Önceki metinle yeni yorumun kökeni ayrılmıştır. B) Alıntı yapıldığı için bütün etik ilkeler zorunlu ihlal edilmiştir. C) Kendi yorumunun ayrıca gerekçesi olamaz. D) Kaynakta bulunan her yargı yeni ölçüme dönüşür. E) Yazar alıntıdaki bütün deneyleri yapmış sayılır. Doğru cevap A. Alıntı ve yorumun açıkça ayrılması emek ve bilginin doğru tanıtılmasını destekler. Soru 3 Bir öğrenci kopyaladığı bir tabloyu döndürüp renklerini değiştirerek kaynağa gerek kalmadığını savunuyor. Hangi açıklama uygundur? A) Kaynak yalnız siyah-beyaz tabloda gerekir. B) Her renk değişimi tabloyu özgün ölçüm yapar. C) Atıf yalnız uzun raporlarda önemlidir. D) Tablo döndürülürse bütün ölçümler yenilenmiş olur. E) Görünüm değişikliği verinin ve tasarımın kökenini ortadan kaldırmaz. Doğru cevap E. Kaynak kullanımı görüntü özelliklerinden bağımsızdır; önceki katkı doğru biçimde belirtilmelidir.