9. SINIF BİYOLOJİ
Bilim Etiği
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir ekip olumsuz sonuçları da raporlayıp kullandığı yöntemi ayrıntılı açıklıyor. Bu tutum hangi ilkeyi destekler? A) İntihal B) Veri uydurma C) Sonuç saklama D) Zorla katılım E) Şeffaflık Doğru cevap E. Yöntem ve sonuçların açıkça raporlanması araştırmanın denetlenebilirliğini artırır. Soru 2 Bir öğrenci bir grafiği kendi ölçümüymüş gibi sunuyor. Oysa grafik başka bir araştırmadan alınmış. Uygun davranış hangisidir? A) Başlığı değiştirip sahiplenmek. B) Grafiği ham veri diye sunmak. C) Kaynağı belirtip kendi verilerinden ayırmak. D) Grafikteki sayıları rastgele değiştirmek. E) Yazar adını silmek. Doğru cevap C. Başkalarının çalışmaları kaynak gösterilerek ve sahipliği doğru belirtilerek kullanılmalıdır. Soru 3 Bir araştırmacı, gözlemlerinden yalnız hipotezine uyan örnekleri seçip toplam örnek sayısını gizliyor. Bu davranışın sakıncası nedir? A) Seçici sunumla yanıltıcı sonuç doğurabilmesi. B) Gözlem sayısını doğru açıklaması. C) Deneyin şeffaflaşması. D) Araştırmanın tarafsızlığını artırması. E) Ham verinin tam korunması. Doğru cevap A. Toplam örneklem ve uyumsuz bulgular gizlenirse rapor, gerçek sonuçların dağılımını yansıtmayabilir.