9. SINIF BİYOLOJİ
Boşaltım
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Aşağıdakilerden hangisinin belirtilen temel işlevi boşaltım değil, sindirime yardımcı salgı üretimidir? A) Tükürük bezinin amilaz içeren tükürüğü ağıza vermesi B) Ürenin idrarla vücuttan uzaklaştırılması C) Amonyağın bir tek hücreliden dış ortama geçmesi D) Metabolik CO₂’nin akciğerlerden dışarı verilmesi E) Terle bir miktar su ve iyonun dışarı verilmesi Doğru cevap A. Amilaz içeren tükürük sindirime yardım eden bir salgıdır. Diğer seçenekler metabolik atıkların veya fazla su ve iyonların uzaklaştırılmasına örnektir. Tükürükte iz atık bulunabilmesi onun belirtilen temel işlevini değiştirmez. Soru 2 Hangi olayda verilen madde vücuttan uzaklaştırılan bir metabolik atık olarak değil, sindirimde kullanılacak bir salgı olarak değerlendirilir? A) Pankreasın sindirim enzimlerini ince bağırsağa göndermesi B) Bir tek hücrelinin azotlu metabolik atığını çevresine vermesi C) Ürenin idrarla atılması D) Terle su ve bazı iyonların dışarı verilmesi E) Hücresel solunumda oluşan CO₂’nin solukla uzaklaştırılması Doğru cevap A. Pankreas enzimleri sindirim kanalında görev yapan salgı ürünleridir. Kanal içine salgılanmaları tek başına boşaltım sayılmaz; belirtilen işlev sindirimdir. Soru 3 Bir öğrenci salgılama ile boşaltımı eş anlamlı kabul ediyor. Hangi karşılaştırma bu görüşü düzeltir? A) CO₂’nin dışarı verilmesi yalnız yeni protein sentezidir. B) Tükürükte amilaz bulunması o enzimin mutlaka metabolik atık olduğunu gösterir. C) Sindirim enziminin kanala verilmesi salgılama; ürenin idrarla uzaklaştırılması boşaltımdır. D) Bütün salgılar mutlaka azotlu atık olmak zorundadır. E) Protein sentezi ile osmozun her ikisi de yalnız boşaltımdır. Doğru cevap C. Salgılama işlevsel bir ürünün hücreden veya bezden verilmesidir; boşaltım metabolik atıkların ve ilgili fazla maddelerin uzaklaştırılmasıyla ilgilidir. Her salgı bir atık uzaklaştırma olayı değildir.