9. SINIF BİYOLOJİ
Boşaltım
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 1. İnsanda ürenin idrarla uzaklaştırılması. 2. Bir tek hücrelide amonyağın dış ortama verilmesi. 3. Tatlı su protistinde kontraktil kofulla fazla suyun atılması. Verilen üç olayın ortak işlevi hangi seçenekte en uygun açıklanmıştır? A) Amino asitlerden protein kurulması B) Yeni bireylerin oluşturulması C) Kalıtsal bilginin DNA’dan RNA’ya aktarılması D) Dışarıdaki besinin sindirim kanalına alınması E) Atıkların veya fazla maddelerin hücre ya da organizmadan uzaklaştırılması Doğru cevap E. Üre ve amonyak metabolik atıklardır; kontraktil koful fazla suyu uzaklaştırarak su dengesine katkı sağlar. Üçü aynı organı veya aynı maddeyi kullanmak zorunda değildir. Soru 2 1. Bir memelinin idrarla üre atması. 2. Amibin azotlu atığını hücre yüzeyinden vermesi. 3. Bir tatlı su protistinin fazla suyunu kontraktil kofulla uzaklaştırması. Bu üç örnek birlikte hangi çıkarımı destekler? A) Bütün canlıların böbreği vardır. B) Kontraktil koful her canlıda üre sentezler. C) Bütün atık maddeler mutlaka sudur. D) Boşaltım yalnız çok hücrelilerde görülür. E) Atık ve fazla madde uzaklaştırılması farklı canlılarda farklı mekanizmalarla sağlanabilir. Doğru cevap E. Örnekler organ, hücre yüzeyi ve kontraktil koful gibi farklı yollar gösterir. Ortak uzaklaştırma işlevi aynı mekanizma anlamına gelmez. Soru 3 1. Memelide ürenin idrarla atılması. 2. Tek hücrelide amonyağın hücre yüzeyinden çevreye geçmesi. 3. Tatlı su protistinde kontraktil kofulla fazla suyun uzaklaştırılması. Üç örnek hakkında hangi yorum yanlıştır? A) Birinci örnek azotlu atık uzaklaştırılmasıdır. B) Üçüncü örnek su dengesine katkı sağlar. C) Verilen maddeler farklı mekanizmalarla dış ortama verilir. D) İkinci örnek tek hücrelinin atık uzaklaştırmasına örnektir. E) Hepsinde aynı çok hücreli boşaltım organı çalışır. Doğru cevap E. Tek hücrelilerde çok hücreli organ bulunmaz. Verilen örneklerde böbrekle idrar, hücre yüzeyi ve kontraktil koful farklı mekanizmalardır.