9. SINIF BİYOLOJİ
Boşaltım
Yaşam • Ekim
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 1. Metabolik CO₂’nin solukla uzaklaştırılmasının asit-baz dengesine katkısı. 2. Sıcak ortamda oluşan terin buharlaşmasıyla ısı kaybı. 3. Gereksinimden fazla alınan suyun uygun miktarda idrarla uzaklaştırılması. Sağlıklı işleyişi anlatan bu örneklerden hangileri iç dengenin korunmasına katkı sağlayabilir? A) 1, 2 ve 3 B) Yalnız 2 C) Yalnız 1 D) 1 ve 2 E) 2 ve 3 Doğru cevap A. CO₂ uzaklaştırılması asit-baz dengesine, terin buharlaşması ısı kaybına, uygun su atımı ise su dengesine katkı sağlar. Farklı uzaklaştırma yolları iç dengeyle ilişkilidir. Soru 2 1. CO₂’nin solukla uzaklaştırılması asit-baz dengesinin düzenlenmesiyle ilişkilidir. 2. Terleme, yalnız CO₂ gazının ter bezlerinden çıkarılmasıdır. 3. İdrarla su uzaklaştırılması su dengesinin korunmasına katkı sağlayabilir. Üç açıklamadan doğru olanlar hangileridir? A) Yalnız 2 B) 1 ve 3 C) 1, 2 ve 3 D) 1 ve 2 E) 2 ve 3 Doğru cevap B. CO₂ uzaklaştırılması asit-baz düzenlenmesiyle ilişkilidir; uygun idrarla su uzaklaştırılması su dengesine katkı sağlayabilir. Terleme yalnız CO₂ atılması değildir. Soru 3 1. Akciğerlerin metabolik CO₂’yi uzaklaştırması. 2. Deriden çıkan terin buharlaşırken ısı kaybına katkısı. 3. Böbreklerin idrarla su ve bazı çözünmüş maddeleri uzaklaştırması. Üç örnek birlikte hangi açıklamayı destekler? A) Madde uzaklaştırılması atık yükü, sıcaklık ve su dengesi gibi farklı iç denge süreçleriyle ilişkilidir. B) Atık uzaklaştırılması hiçbir iç denge sürecini etkilemez. C) Bütün uzaklaştırma yolları yalnız aynı böbrekte gerçekleşir. D) Terlemenin gerçekleşmesi idrar oluşumunu her zaman tamamen durdurur. E) CO₂, su ve iyonlar her durumda aynı anatomik yoldan çıkar. Doğru cevap A. Uzaklaştırma farklı mekanizmalarla farklı iç denge işlevlerine katkı sağlar. Bu örnekler bütün yolların aynı organda bulunduğunu veya birinin diğerini mutlaka durdurduğunu göstermez.