9. SINIF COĞRAFYA
İklim Türleri
Doğal Sistemler ve Süreçler • Ocak
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 İki ders modeli veriliyor: K’de bütün yıl yağış vardır ve aylık miktarlar birbirine yakındır; L’de yağışlı ve kurak iki mevsim belirgindir. Yağış rejimi bakımından doğru karşılaştırma hangisidir? A) Düzenli yağış mutlaka her gün aynı miktarda yağış demektir. B) K’nin yıl içi dağılışı L’ye göre daha düzenlidir. C) K’de hiçbir ay yağış görülmez. D) L’nin bütün ayları aynı miktarda yağış alır. E) İki model yalnız yıllık toplam bilinmediği için hiçbir biçimde karşılaştırılamaz. Doğru cevap B. Burada düzenlilik yağışın yıl içindeki dağılışına ilişkindir. K aylara daha dengeli dağılmıştır; her gün aynı yağış zorunluluğu anlamına gelmez. Soru 2 Hayalî K iklim modelinde aylık yağışlar 60–90 mm arasındadır. L modelinde bazı aylarda 5 mm, bazı aylarda 300 mm yağış görülür. Hangi modelin aylık yağış farklılığı daha fazladır? A) İkisinde de bütün aylar kuraktır. B) L C) K D) İkisinde de aynı olduğu kesindir. E) Hiçbirinde farklılık yoktur. Doğru cevap B. L’de en az ve en çok aylık miktar arasındaki fark daha büyüktür. Bu nedenle aylık dağılıştaki değişkenliği daha fazladır. Soru 3 Bir öğrenci iki iklim modelinin yıllık toplam yağışının aynı olmasını, yağışların aylara dağılışının da aynı olması için yeterli görüyor. Hangi düzeltme uygundur? A) Aylık yağışların karşılaştırılması bilimsel olarak mümkün değildir. B) Yağış rejimi aylık dağılışla ilişkili değildir. C) Yıllık toplam eşitliği bütün aylık miktarları tek tek zorunlu olarak eşitler. D) Yıllık toplam eşit olsa da yağış rejimleri farklı olabilir. E) Bir modelde yağış varsa diğerinde hiç olamaz. Doğru cevap D. Aynı toplam farklı aylık ve mevsimlik dağılışlarla oluşabilir. Yıllık toplam ile yağış rejimi aynı özellik değildir.