9. SINIF FİZİK
Öz Isı ve Isı Sığası
Enerji • Nisan
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Bir su kütlesinin ısı sığası C, karşılaştırılan küçük bir örneğin ısı sığası 4C’dir. Her ikisi ayrı ayrı aynı miktarda ısı kaybediyor. Hâl değişimi yoktur. Sıcaklık düşüşü büyüklüğü hangi örnekte daha azdır? A) Isı kaybeden örneklerin ikisinde de sıcaklık artar. B) Isı sığası bilgisi hiçbir karşılaştırma sağlamaz. C) Isı sığası 4C olan örnekte D) Isı sığası C olan örnekte E) İkisinde zorunlu olarak aynıdır. Doğru cevap C. Sıcaklık değişimi büyüklüğü |Q|/C’dir. 4C ısı sığalı örnekte düşüş diğerinin dörtte biridir. Burada belirleyici yalnız boyut değil verilen toplam ısı sığasıdır. Soru 2 Bir gölün mevsimsel sıcaklık değişiminin gecikmeli olmasında büyük ısı sığasının rolü tartışılıyor. Diğer ısı alışverişi etkenlerinin de varlığı kabul ediliyor. Isı sığası açısından hangi açıklama uygundur? A) Büyük ısı sığası, ısı alışverişini tanım gereği sıfırlar. B) Gölün sıcaklığı hiçbir mevsimde değişemez. C) Büyük ısı sığası, aynı net ısı kaybında daha küçük sıcaklık düşüşü sağlar. D) Suyun kütlesi arttıkça toplam ısı sığası mutlaka azalır. E) Her göl sonbaharda kesinlikle yaz sıcaklığında kalır. Doğru cevap C. ΔT = Q/C ilişkisi büyük C’nin aynı net enerji alışverişinde sıcaklık değişimini küçülttüğünü gösterir. Bu tek başına değişimin tamamen durduğu veya her yerde aynı mevsimsel sonucun oluştuğu anlamına gelmez. Soru 3 Aynı sıvının 2 kg ve 6 kg örnekleri aynı sıcaklık aralığında inceleniyor. Öz ısı sabit, hâl değişimi yoktur. Büyük örneğin ısı sığasının küçük örneğinkine oranı kaçtır? A) 6 B) 3 C) 1 D) 1/3 E) 2 Doğru cevap B. C = mc. Öz ısılar eşit olduğundan ısı sığası oranı kütle oranı olan 6/2 = 3’tür. Büyük miktarda sıvının sıcaklığını aynı ölçüde değiştirmek daha çok ısı gerektirir.