9. SINIF FİZİK
Termometreler
Enerji • Nisan
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Görselde belirtilen koşulu sağlayan yöntem hangisidir? A) Örneğe değen bimetal şeridin genleşmesini ölçme B) Yüzeyden gelen kızılötesi ışınımı algılayan termometre C) Örneğe değdirilen sıvılı termometre D) Örneğe temas eden termoçiftle ölçme E) Örneğe temas ettirilen direnç probu Doğru cevap B. Kızılötesi termometre yüzeyden gelen ışınımı algılayarak temas olmadan ölçüm yapabilir. Diğer seçeneklerde sensörün örneğe teması gerekir. Görseldeki kırmızı işaret nişanlamayı gösterir; sıcaklık bu görünür ışık noktasından ölçülmez. Yüzeyin ışınım özellikleri ölçümde önemlidir. Soru 2 Görseldeki ölçüm gereksinimine hangi araç uygundur? A) Ölçüm aralığı −30 °C ile +50 °C olan, elektriksiz sıvılı ortam termometresi B) Ölçüm aralığı 0 °C ile +50 °C olan, elektriksiz sıvılı ortam termometresi C) Ölçüm aralığı −30 °C ile −20 °C olan, elektriksiz sıvılı ortam termometresi D) Ölçüm aralığı +100 °C ile +300 °C olan, elektriksiz bimetal termometre E) Ölçüm aralığı −30 °C ile +50 °C olan, pil gerektiren dijital hava termometresi Doğru cevap A. İlk araç gerekli sıcaklık aralığının tamamını kapsar ve elektrik gerektirmez. Diğer elektriksiz araçların aralıkları yetersizdir; dijital seçenekte ise pil gerekir. Bu özellikler verilen kurgusal modellere aittir, bütün termometre türleri için tek bir ölçüm aralığı yoktur. Soru 3 Görseldeki gereksinimleri karşılayan düzenek hangisidir? A) Suya daldırılmayan, yalnızca oda havasını izleyen kayıtsız termometre B) Sıcaklığı algılamayan, yalnızca zamanı kaydeden kronometre C) Sıvıya uygun daldırma kılıfı içindeki direnç sensörü ve verileri kaydeden elektronik okuyucu D) Yalnızca su yüzeyini ölçen, kayıtsız kızılötesi termometre E) Otomatik okuyucusu olmayan, yalnızca gözle okunan sıvılı termometre Doğru cevap C. Sıcaklıkla elektriksel direnci değişen uygun sensör, daldırma kılıfı ve kayıt yapabilen elektronik okuyucuyla kullanılabilir. Diğer seçenekler hacim içi ölçüm veya düzenli kayıt koşulunu karşılamaz. Her dijital aracın otomatik kayıt yaptığı ya da daima diğer türlerden daha hassas olduğu sonucuna varılamaz.