9. SINIF KİMYA
İyon Dipol Etkileşimi
Çeşitlilik • Ocak
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Kesikli çizgiyle gösterilen çekimin okul düzeyindeki sınıflandırması hangisidir? A) İki nötr apolar molekül arasında yalnız London kuvveti B) İyon-dipol etkileşimi C) İki nötr kalıcı dipol arasında dipol-dipol etkileşimi D) Bir iyonun apolar bir taneciği kutuplaştırması anlamında iyon-indüklenmiş dipol etkileşimi E) Bir metal kristalindeki metalik bağ Doğru cevap B. Na⁺ tam yüklü bir iyon, H₂O kalıcı dipol taşıyan polar moleküldür. Su molekülünün kısmi negatif oksijen tarafıyla katyon arasındaki çekim iyon-dipol etkileşimi olarak adlandırılır. Kesikli çizgi su içindeki O–H kovalent bağı değildir. Soru 2 Kesikli çizginin suyun hangi tarafına yönelmesi yük işaretleriyle uyumludur? A) Kısmi pozitif yüklü hidrojen tarafına B) Suyun bütün atomları tam negatif iyon olduğu için herhangi birine C) Negatif iyonla aynı işaretli bölgeye D) Kısmi negatif yüklü oksijen tarafına E) Hidrojenlerin negatif tam yüklü iyon olduğu varsayımıyla hidrojenlere Doğru cevap A. Cl⁻ negatif yüklüdür. Su molekülündeki H tarafları kısmi pozitiftir; zıt işaretli yükler arasındaki çekim bu yönelişi açıklar. Hidrojenler burada bağımsız H⁺ iyonları değildir. Soru 3 Hangi yorum modelle uyumludur? A) Suyun hidrojenleri modelde tam negatif iyonlardır. B) Bu gösterim, bütün iyon ve moleküllerin aynı elektrik yüküne sahip olduğunu kanıtlar. C) Pozitif iyon, suyun kısmi negatif oksijen tarafıyla çekim etkileşimi kurar. D) Kesikli çizgi bütün su molekülünün yok olduğunu gösterir. E) Pozitif iyonun yükü suya yaklaşınca zorunlu olarak negatife dönüşür. Doğru cevap C. Mg²⁺ pozitif tam yük taşır; suyun oksijen tarafı kısmi negatiftir. Model iyon-kalıcı dipol arasındaki elektrostatik çekimi vurgular; elektron aktarımı, yeni katı kristal veya tüm hidratasyon kabuğu göstermez.