9. SINIF KİMYA
Molekül Polarlığı ve Apolarlığı
Çeşitlilik • Ocak
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 NH₃ molekülü üçgen piramidal geometriye sahiptir. N–H bağları kutupludur. Molekülün polarlığı için doğru yorum hangisidir? A) Bağlar kutuplu olsa bile molekül zorunlu olarak apolardır. B) Geometri ne olursa olsun toplam dipol daima sıfırdır. C) Bütün elektronlar azot atomundan tamamen ayrılmıştır. D) Molekül bir soygaz atomudur. E) Bağ dipolleri birbirini tam götürmez ve molekül polardır. Doğru cevap E. Üçgen piramidal geometride N–H bağ dipolleri birbirini tam dengelemez; NH₃ kalıcı dipol taşır. Soru 2 CO₂ doğrusal, H₂O açısal geometriye sahiptir. Her ikisinde de bağlar kutupludur. Bu iki molekülün toplam dipolleri için doğru karşılaştırma hangisidir? A) İkisi de zorunlu olarak polardır. B) CO₂ apolar, H₂O polardır. C) İkisi de zorunlu olarak apolardır. D) Hiçbirinin kovalent bağı yoktur. E) CO₂ polar, H₂O apolardır. Doğru cevap B. CO₂’de eşit ve zıt bağ dipolleri dengelenir. H₂O’nun açısal yapısında bu dengeleme olmaz. Soru 3 SO₂ molekülünün açısal, BF₃ molekülünün düzlem üçgen olduğu; bağlarının kutuplu olduğu belirtiliyor. Kalıcı dipol bakımından hangi sonuç doğrudur? A) BF₃ polar, SO₂ apolardır. B) Her iki yapı yalnız metalik bağ içerir. C) Kutuplu bağ varsa simetriden bağımsız olarak iki molekül de polardır. D) SO₂ polar, BF₃ apolardır. E) İkisinin toplam dipolü de zorunlu olarak sıfırdır. Doğru cevap D. SO₂’de açısal yapı dipollerin toplamını sıfırlamaz. Simetrik BF₃’te üç eşit bağ dipolü birbirini dengeler.