AYT · BİYOLOJİ
Bitkilerde Eşeyli Üreme ve Çimlenme
Spor ve gamet · Çimlenme · Genetik çeşitlilik · Çift döllenme
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Hangi basamağın kendisinin, mayoz veya döllenmeye özgü yeni genetik kombinasyonlar oluşturması beklenmez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III Doğru cevap: B Çözüm: I, mayozla mikrospor oluşumudur; mayoz genetik çeşitliliğe katkı sağlayabilir. II’de işlevsel megaspor mitozlarla embriyo kesesini ve yumurta hücresini oluşturur; mutasyon yoksa bu bölünmeler yeni kalıtsal kombinasyonlar oluşturmaz. III, farklı gametlerin kalıtsal içeriğinin birleştiği döllenmedir. Bu nedenle yalnız II seçilir. Soru 2 Hangi olayların kendisinde, mayoz ve döllenmedekine benzer yeni kalıtsal kombinasyonların oluşması beklenmez? A) A ve B B) B ve C C) A ve D D) B ve D E) C ve D Doğru cevap: C Çözüm: A’da üretken hücre mitozla iki sperm hücresi oluşturur. D’de işlevsel megasporun mitozlarıyla embriyo kesesi gelişir. Mutasyon olmadığı kabul edildiğinde bu mitozlar yeni genetik kombinasyonlar üretmez. B ve C ise mayozla spor oluşumudur. Bu nedenle A ve D seçilir. Soru 3 Bu gelişimin tek başına yeni kalıtsal kombinasyonlar üretmesinin beklenmemesinin temel nedeni hangisidir? A) Bu gelişimin homolog kromozomların eşleştiği yeni bir mayoz olması B) Yumurtanın sinerjit hücresiyle döllenerek oluşması C) Megasporun iki farklı bitkinin hücrelerinin kaynaşmasıyla doğrudan oluşması D) Yumurta gelişimine uzanan hücresel çoğalmanın mitozla gerçekleşmesi E) Yumurta hücresinin tipik olarak ana bitkiyle aynı diploit kromozom sayısında olması Doğru cevap: D Çözüm: İşlevsel megasporun mitozlarıyla tipik embriyo kesesi gelişir ve yumurta hücresi farklılaşır. Burada yeni bir mayoz veya iki gametin birleşmesi yoktur. Mutasyon da dışlandığı için bu gelişimin kendisi yeni kalıtsal kombinasyon oluşturmaz. Yumurta, normal diploit yaşam döngüsünde haploittir.