AYT COĞRAFYA
Ekstrem Doğa Olayları Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru kökleri, seçenekler ve çözümler
Hangi olay–sonuç eşleştirmesi bu gruba girmez? A) Fay kırılmasının binalarda hasara yol açması B) Volkanik külün uçuşları aksatması C) Kaya düşmesinin dağ yolunu kapatması D) Deniz tabanındaki düşey fay hareketinin tsunami üretmesi E) Şiddetli dolunun sera örtülerini parçalaması Doğru cevap: E Çözüm: Dolu atmosferde oluşan meteorolojik bir olaydır. Fay kırılması ve volkanizma jeolojik; kaya düşmesi kütle hareketi olarak jeomorfolojik kökenlidir. Deniz tabanındaki düşey fay hareketiyle oluşan tsunami de bu jeolojik olayın sonucudur. Aşağıdaki kayıtlardan hangisi jeolojik veya jeomorfolojik kökenli bir olay örneği değildir? A) Depremin demir yolu hattını bozması B) Uzun süreli yağış azlığının baraj stoklarını düşürmesi C) Volkanik lavın bir yerleşmeye ulaşması D) Heyelanın vadideki kara yolunu kesmesi E) Deniz altı heyelanının kıyıda tsunami etkisi oluşturması Doğru cevap: B Çözüm: Uzun süreli yağış azlığı kuraklıkla ilişkilidir ve atmosferik-hidrolojik süreçlere dayanır. Deprem ve volkanizma yer kabuğuyla; heyelanlar yamaç ve kütle hareketleriyle ilgilidir. Deniz altı heyelanının ürettiği tsunami de kütle hareketinden kaynaklanır. Hangi örnek, jeolojik-jeomorfolojik olaylar başlığı yerine atmosferik olaylar başlığında yer almalıdır? A) Volkan yamacının çökerek yerleşmeye zarar vermesi B) Depremin liman tesislerini tahrip etmesi C) Kaya kütlesinin koparak tünel girişini kapatması D) Tropikal siklon rüzgârlarının kıyıda fırtına kabarmasına yol açması E) Deniz tabanı depremiyle oluşan dalgaların kıyıyı basması Doğru cevap: D Çözüm: Tropikal siklon atmosferik bir sistemdir; rüzgârın deniz suyunu kıyıya yığması fırtına kabarmasıdır. Bu olay deprem kaynaklı tsunamiyle karıştırılmamalıdır. Diğer seçenekler yer kabuğu hareketi veya kütle hareketiyle başlar.