Ana Sayfa
AYT · Felsefe
15-17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler
Dönemin bilgi, insan, toplum ve bilim anlayışlarını yorumla.
Soru metinleri ve çözümleri
Soru 1 Parçada sözü edilen dönüşümde hangi ölçüt öne çıkmaktadır? A) Bir görüşün geçmişten beri benimsenmiş olması B) Akla dayalı gerekçelendirme ve tutarlı çıkarım C) Açıklamayı ileri süren kişinin toplumsal konumu D) Bir iddianın sorgulamaya kapatılmış olması E) Doğa olaylarının yalnızca amaçlarına göre sınıflandırılması Doğru cevap: B Çözüm: Parça, bir görüşün otoritesinden çok gerekçelerinin ve çıkarımlarının tutarlılığının incelenmesini vurgular. Bu nedenle öne çıkan ölçüt akla dayalı gerekçelendirmedir. Gelenek, kişinin konumu ve sorgulamaya kapalılık bu dönüşümün karşısında yer alır; amaçlara göre sınıflandırma da parçanın belirleyici ölçütü değildir. Soru 2 Bu parçaya göre bilimsel açıklamaların değerlendirilmesinde hangi yaklaşım belirleyicidir? A) Geçmişte benimsenen metinlerle uyuşmayı yeterli bulmak B) Saygın düşünürlerin bütün yargılarını eleştiriden korumak C) Nedensel ilişkileri akıl yürüterek açıklamak D) Her açıklamayı yalnız kişisel sezgiye dayandırmak E) Yerleşmiş kuralları gerekçe aramadan yinelemek Doğru cevap: C Çözüm: Neden-sonuç ilişkilerinin akılcı biçimde çözümlenmesi, nedensel ilişkileri akıl yürüterek açıklama yaklaşımını gösterir. Parça otoriteyle uyuşmayı tek başına yeterli bulmaz ve sorgulamayı önemser. Kişisel sezgiyi tek dayanak saymak veya kuralları gerekçesiz yinelemek savunulmamaktadır. Soru 3 Parçada ikinci tutumun dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir? A) Bilginin saygın kişilerin onayıyla tartışmasız hâle gelmesi B) Doğruluğun yalnız görüşün eski oluşuyla belirlenmesi C) Bütün bilimsel iddiaların sorgulanmadan kabul edilmesi D) Düşüncenin akılcı sorgulama ve gerekçelendirmeye dayanması E) Açıklamanın değerinin yalnız anlaşılmaz oluşundan kaynaklanması Doğru cevap: D Çözüm: İkinci tutum açıklamanın dayanaklarını ve tutarlılığını sorgulamaktadır. Bu, akılcı sorgulama ve gerekçelendirmeye dayanır. Diğer seçenekler otorite, eskilik, sorgusuz kabul veya anlaşılmazlık gibi parçada belirleyici sayılmayan unsurlara dayanır. Akılcı ölçütün vurgulanması, modern bilimde gözlem ve deneyin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Kapat