AYT FİZİK
Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Topun ip koptuktan yere çarpana kadar hız ve ivme vektörlerinin aynı doğrultuda olması için ip hangi işaretli noktalarda kopmuş olabilir? Hızın sıfır olduğu an değerlendirme dışındadır; aynı ve zıt yönlü paralellik birlikte kabul edilir. A) A ve C B) B ve D C) B ve E D) C ve D E) D ve E Doğru cevap: B Çözüm: İp koptuğu anda hız çembere teğettir; sonrasında ivme düşey aşağı yönlüdür. Hızın sürekli düşey doğrultuda kalması için kopma anında yatay hız bileşeni sıfır olmalıdır. Yatay çapın uçları olan B ve D’de teğet düşeydir. Diğer noktalarda yatay hız bileşeni bulunur ve hava direnci yokken bu bileşen değişmez. Yukarı yönlü atışta hızla ivme zıt yönlü, aşağı inerken aynı yönlü olabilir; ikisi de aynı doğrultudadır. Soru 2 Kopmadan yere ulaşmaya kadar hız ile ivmenin doğrultularının aynı kalması, hangi iki noktadaki kopmayla mümkündür? Hızın sıfır olduğu an hariçtir; vektörler zıt yönlü de olabilir. A) L ve N B) K ve P C) M ve N D) L ve P E) K ve M Doğru cevap: E Çözüm: K ve M yatay çapın uçlarıdır; bu noktalardaki teğet hız düşey doğrultudadır. Kopma sonrası ivme de düşeydir ve yatay hız oluşmaz. L ile N’de hız yatay, P’de ise eğiktir; yatay bileşeni bulunan hız yer çekimi ivmesiyle sürekli aynı doğrultuda kalamaz. Yukarı yönlü hareketin tepe anındaki sıfır hız, soru gereği ayrı tutulmuştur. Soru 3 Hızın sıfır olduğu an dışarıda tutulduğunda, kopmadan yere çarpana kadar hız ve ivmenin paralel ya da zıt paralel kalması hangi noktalarda kopma gerçekleştiğini gösterir? A) U ve Y B) V ve X C) X ve Z D) U ve Z E) V ve Y Doğru cevap: C Çözüm: Yer çekimi ivmesi kopmadan sonra düşey aşağı yönlüdür. Hız çembersel yörüngeye teğet olduğundan yalnız yatay çapın uçları X ve Z’de başlangıç hızı düşeydir. Böylece hareket düşey doğrultuda sürer. U ve Y’de yatay, V’de eğik ilk hız bulunur; bunların yatay bileşenleri korunur ve aranan doğrultu koşulu sağlanmaz.