AYT FİZİK
Balonlu Oyuncak Arabada Tepki ve Momentum Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru kökleri, seçenekler ve çözümler
Arabanın ilk hareketi hangi açıklamayla uyumludur? A) Araba sola gider, hava sağa itilir. B) Araba sağa gider, hava ve arabanın toplam yatay momentumu korunur. C) Araba sağa gider ve toplam yatay momentum sağa artar. D) Hava sola çıksa da araba hareketsiz kalır. E) Araba yukarı gider, toplam yatay momentum sola artar. Doğru cevap: B Çözüm: Balon havayı sola iterken hava arabaya bağlı balona sağa tepki kuvveti uygular. Hava ve araba sistemi için yatay dış itme yoktur, toplam momentum başlangıçtaki sıfır değerini korur. Hava çıkışı bitince oyuncak arabanın hızı nedir? A) 0,50 m/s sağa. B) 0,50 m/s sola. C) 1,0 m/s sağa. D) 2,5 m/s sağa. E) 5,0 m/s sola. Doğru cevap: A Çözüm: Havanın momentumu −0,020·5 = −0,10 kg·m/s. Başlangıç toplamı sıfır olduğundan araba +0,10 kg·m/s taşır. Hızı +0,10/0,20 = 0,50 m/s olur. Hava çıkışı sırasında sistemin yatay momentumu ve toplam kinetik enerjisi için hangisi doğrudur? A) Momentum artar, kinetik enerji sabit kalır. B) Momentum azalır, kinetik enerji artar. C) İkisi de başlangıçtaki sıfır değerinde kalır. D) Momentum sıfır kalır, kinetik enerji artar. E) Momentum sıfır kalır, kinetik enerji azalır. Doğru cevap: D Çözüm: Dış yatay itme olmadığından toplam yatay momentum korunur. Balondaki sıkıştırılmış havanın ve esnek balonun iç enerjisinin bir bölümü hareket enerjisine dönüşür.