AYT FİZİK
Kütle Çekim Kuvveti Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Geçiş manevraları tamamlandıktan sonra bu koşulu sağlayacak yeni çembersel yörünge için hangi işlem yapılmalıdır? A) Yörünge yarıçapı büyütülmelidir. B) Uydu kütlesi azaltılıp aynı yarıçaplı yörünge korunmalıdır. C) Aynı yarıçap korunup dolanma yönü ters çevrilmelidir. D) Uydu kütlesi artırılıp aynı yarıçaplı yörünge korunmalıdır. E) Yörünge yarıçapı küçültülmelidir. Doğru cevap: E Çözüm: Sabit görünmek için uydu aynı yönde dolanmalı ve periyodu gezegenin dönüş periyoduna eşit olmalıdır. T² = 4π²r³/(GM) olduğundan periyot yarıçapla artar ve uydu kütlesinden bağımsızdır. 54 saatlik periyodu 16 saate düşürmek için yarıçap küçültülmelidir. r_yeni/r_eski = (16/54)^(2/3) = 4/9’dur. Manevralar sonunda uydu hangi çembersel yörüngeye yerleştirilmelidir? A) Daha küçük yarıçaplı ve gezegenle aynı yönde dolanılan yörüngeye. B) Mevcut yörüngeden daha büyük yarıçaplı ve gezegenle aynı yönde dolanılan yörüngeye. C) Aynı yarıçaplı, gezegene ters yönde dolanılan yörüngeye. D) Aynı yarıçaplı, uydu kütlesinin daha küçük olduğu yörüngeye. E) Aynı yarıçaplı, uydu kütlesinin daha büyük olduğu yörüngeye. Doğru cevap: B Çözüm: Doğuya göreli kayma, uydunun açısal hızının gezegeninkinden büyük olduğunu gösterir. Sabit görünmesi için açısal hızı azaltılmalıdır. ω = √(GM/r³) olduğundan yarıçap büyütülür. Kütle değiştirmek aynı yarıçaptaki açısal hızı değiştirmez; ters yönde dolanmak da sabit görünme koşulunu sağlamaz. Aşağıdaki değişikliklerden hangisi bu amaca uygundur? A) Uydu kütlesini azaltıp aynı yarıçapı korumak. B) Uyduyu daha büyük yarıçaplı bir çembersel yörüngeye yerleştirmek. C) Uyduyu aynı yarıçaplı yörüngede ters yönde dolandırmak. D) Uyduyu daha küçük yarıçaplı bir çembersel yörüngeye yerleştirmek. E) Uydu kütlesini artırıp aynı yarıçapı korumak. Doğru cevap: D Çözüm: Uydu da doğuya gitmesine rağmen gözlemciye göre batıya kayıyorsa açısal hızı gezegeninkinden küçüktür. Açısal hızı artırılıp periyodu gezegenin dönüş periyoduna eşitlenmelidir. ω = √(GM/r³) bağıntısına göre daha küçük yarıçap gerekir. Uydu kütlesi bağıntıda yer almaz.