AYT FİZİK
Vektörler Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Servis arabasının T’den R’deki robota ulaşmak için alması gereken en kısa yolun uzunluğu ve yönü hangisidir? A) 100 m; Güneybatı B) 100√2 m; Kuzeybatı C) 100√2 m; Güneybatı D) 60√2 m; Güneybatı E) 160 m; Güneybatı Doğru cevap: C Çözüm: Doğru cevap C. Doğuyu pozitif x, kuzeyi pozitif y seçelim. Robotun ilk yer değiştirmesi (−100, −100) m, ikinci yer değiştirmesi (0, 60) m olduğundan R=(−100, −40) m olur. T=(0, 60) m’dir. T’den R’ye vektör R−T=(−100, −100) m’dir. İki hareketlinin aynı kuzey yönlü yer değiştirmeleri fark alınırken birbirini götürür. Uzunluk √(100²+100²)=100√2 m, yön güneybatıdır. A) Güneybatı yönü doğrudur; 100 m yalnızca batı veya güney bileşeninin büyüklüğüdür. B) Uzunluk doğrudur, ancak kuzeybatı için kuzey bileşeni gerekir; burada güney bileşeni vardır. C) Hem 100√2 m uzunluk hem güneybatı yönü hesaplanan vektörle aynıdır. D) 60 m kuzey yönlü ortak yer değiştirmelerin büyüklüğüdür; son konumlar arası bileşenler 100’er metredir. E) Mesafeler skaler olarak toplanamaz; en kısa yol iki son konum arasındaki vektörün büyüklüğüdür. Soru 2 T’deki kamera arabasının R’deki kontrol robotuna ulaşması için gereken en kısa yolun uzunluğu ve yönü hangisidir? A) 80 m; Doğu B) 120 m; Güneydoğu C) 120 m; Kuzeydoğu D) 120√2 m; Güneydoğu E) 200 m; Güneydoğu Doğru cevap: B Çözüm: Doğru cevap B. Her iki hareketlinin doğuya olan 80 m’lik yer değiştirmesi aynıdır. Robotun konumundan kamera arabasının konumu çıkarıldığında ortak (80, 0) m vektörleri birbirini götürür. Geriye robotun 120 m güneydoğu yönündeki ilk yer değiştirmesi kalır. Bileşenlerle R=(80+60√2, −60√2) m, T=(80, 0) m ve R−T=(60√2, −60√2) m’dir. Uzunluk √[(60√2)²+(60√2)²]=120 m olur. A) 80 m, ortak doğu yönlü hareketin uzunluğudur; son konumların farkını vermez. B) Ortak doğu yer değiştirmeleri çıkarılınca 120 m güneydoğu vektörü kalır. C) Güneydoğu hareketinin düşey bileşeni güneydir; kuzeydoğu yönü bu işaretle uyuşmaz. D) 120 m zaten köşegenin uzunluğudur; yeniden √2 ile çarpmak uzunluğu hatalı artırır. E) 200 m robotun toplam aldığı yoldur; T ile R arasındaki en kısa mesafe değildir. Soru 3 Sensör arabasının T’den R’deki ölçüm robotuna ulaşmak için alması gereken en kısa yolun uzunluğu ve yönü hangisidir? A) 100√2 m; Kuzeybatı B) 60 m; Kuzeybatı C) 40√2 m; Güneydoğu D) 100 m; Kuzey E) 40√2 m; Kuzeybatı Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap E. Doğuyu pozitif x, kuzeyi pozitif y seçersek 100√2 m kuzeybatı vektörünün bileşenleri (−100, 100) m’dir. Robotun doğuya 60 m ilerlemesiyle R=(−40, 100) m olur. Sensör arabası T=(0, 60) m’dedir. İstenen vektör R−T=(−40, 40) m olduğundan yön kuzeybatı, uzunluk √(40²+40²)=40√2 m’dir. Bu soruda iki hareketlinin 60 m’lik hareketleri farklı yönlerde olduğu için aynı vektör gibi sadeleştirilemez. A) Bu, robotun ilk yol parçasıdır; sonraki doğu hareketi ve arabanın konumu hesaba katılmamıştır. B) 60 m’lik yollar farklı yönlerdedir ve istenen bağıl yer değiştirmeye eşit değildir. C) Uzunluk doğrudur; fakat bu yön R’den T’ye gidişi gösterir, sorulan T’den R’ye gidiştir. D) 100 m robotun kuzey bileşenidir; T’den R’ye hem batı hem kuzey bileşeni vardır. E) Son konum farkının iki bileşeni 40 m’dir; büyüklük 40√2 m ve yön kuzeybatıdır.