AYT KİMYA
Alkoller ve Eterler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Etanol (CH₃CH₂OH) ve dimetil eter (CH₃OCH₃) için normal kaynama koşullarında aşağıdaki karşılaştırmalar yapılıyor.I. Etanolün normal kaynama noktası dimetil eterinkinden yüksektir.II. Saf dimetil eterde moleküller arasında hidrojen bağı vardır.III. İki bileşik birbirinin yapı izomeridir.Yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: Etanol ve dimetil eter aynı molekül formülüne (C₂H₆O) sahiptir; atomların bağlanma biçimleri ve fonksiyonel grupları farklıdır. Bu nedenle yapı, özel olarak fonksiyonel grup izomeridirler; III doğrudur. Etanolün O–H bağı, kendi molekülleri arasında hidrojen bağı kurulmasını sağlar. Dimetil eterin O–H bağı yoktur; saf hâlde kendi molekülleri arasında hidrojen bağı kuramaz. I doğru, II yanlıştır. Molekül kütleleri aynı olan bu iki bileşikten etanol daha yüksek normal kaynama noktasına sahiptir. Propan-1-ol (CH₃CH₂CH₂OH) ile metoksi etan (CH₃OCH₂CH₃) karşılaştırılıyor.I. Her iki bileşiğin molekül formülü C₃H₈O’dur.II. Saf propan-1-ol molekülleri arasında hidrojen bağı bulunur.III. Saf metoksi etan molekülleri kendi aralarında hidrojen bağı oluşturur.Yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III E) I ve II Doğru cevap: E Çözüm: Her iki yapıdaki atomlar sayıldığında üç karbon, sekiz hidrojen ve bir oksijen bulunur; I doğrudur. Propan-1-olün O–H bağı bulunduğundan molekülleri arasında hidrojen bağı kurulabilir; II doğrudur. Metoksi etanda oksijen bulunmasına rağmen oksijene bağlı hidrojen yoktur; saf eter molekülleri kendi aralarında hidrojen bağı kuramaz. III yanlıştır. Eterin suyla hidrojen bağı kurabilmesi, saf eterde de kendi molekülleri arasında bu bağın bulunduğu anlamına gelmez. Pentan-1-ol (CH₃CH₂CH₂CH₂CH₂OH) ve 1-etoksi propan (CH₃CH₂OCH₂CH₂CH₃) için aşağıdaki yargılar veriliyor.I. Pentan-1-olün normal kaynama noktası 1-etoksi propanınkinden düşüktür.II. 1-Etoksi propan molekülleri su molekülleriyle hidrojen bağı kurabilir.III. Bu iki bileşik birbirinin yapı izomeridir.Yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) II ve III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III Doğru cevap: B Çözüm: Her iki bileşiğin molekül formülü C₅H₁₂O’dur; biri alkol, diğeri eterdir ve yapı izomeridirler. III doğrudur. Eter oksijeninin ortaklanmamış elektron çiftleri suyun O–H hidrojenleriyle hidrojen bağı etkileşimine katılabilir; II doğrudur. Saf eterin kendi molekülleri arasında hidrojen bağı bulunmazken pentan-1-ol molekülleri arasında bulunur. Bu aynı molekül kütleli çiftte alkolün normal kaynama noktası daha yüksektir; I yanlıştır.