AYT KİMYA
Basit Formül ve Molekül Formülü Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bu bileşiğin basit formülü hangisidir? (H = 1 g/mol, C = 12 g/mol, O = 16 g/mol; normal şartlarda gazların molar hacmi 22,4 L/mol.) A) CH4O B) C2H4O2 C) CH2O D) C2H2O E) CHO2 Doğru cevap: C Çözüm: n(CO₂) = 33,6 / 22,4 = 1,5 mol olduğundan örnekte 1,5 mol C, yani 18 g karbon vardır. n(H₂O) = 27 / 18 = 1,5 mol; hidrojen atomlarının miktarı bunun iki katı, 3 mol ve kütlesi 3 g’dır. Bileşiğin oksijen kütlesi 45 − 18 − 3 = 24 g, oksijen atomlarının miktarı 24 / 16 = 1,5 mol olur. C:H:O = 1,5:3:1,5 = 1:2:1. Basit formül CH₂O’dur. C₂H₄O₂ aynı orana sahip olsa da indisleri sadeleştiğinden basit formül değildir. Diğer seçeneklerin atom oranları verilerle uyuşmaz. Yanma analizine göre çözücünün basit formülü aşağıdakilerden hangisidir? (H = 1 g/mol, C = 12 g/mol, O = 16 g/mol; normal şartlarda gazların molar hacmi 22,4 L/mol.) A) C3H6O B) C3H3O C) C2H6O D) CH2O E) C3H6O2 Doğru cevap: A Çözüm: CO₂ miktarı 13,44 / 22,4 = 0,6 mol olduğundan C miktarı 0,6 mol ve kütlesi 7,2 g’dır. Su miktarı 10,8 / 18 = 0,6 mol; H atomlarının miktarı 1,2 mol ve kütlesi 1,2 g’dır. Örnekteki O kütlesi 11,6 − 7,2 − 1,2 = 3,2 g; O miktarı 0,2 mol bulunur. C:H:O = 0,6:1,2:0,2 = 3:6:1. İndislerin ortak böleni 1 olduğundan basit formül C₃H₆O’dur. Suyun molünü doğrudan hidrojen atomu molü saymak C₃H₃O hatasına yol açar. Diğer seçeneklerin oranları da bulunan 3:6:1 oranına uymaz. Bu sıvıyı oluşturan bileşiğin basit formülü hangisidir? (H = 1 g/mol, C = 12 g/mol, O = 16 g/mol; normal şartlarda gazların molar hacmi 22,4 L/mol.) A) C3H4O B) C2H6O C) C3H8O2 D) CH4O E) C3H8O Doğru cevap: E Çözüm: n(CO₂) = 16,8 / 22,4 = 0,75 mol; örnekte 0,75 mol C ve 9 g karbon vardır. 18 g su 1 mol olduğundan H atomlarının miktarı 2 mol, kütlesi 2 g’dır. Örnekteki O kütlesi 15 − 9 − 2 = 4 g ve O atomlarının miktarı 4 / 16 = 0,25 mol olur. C:H:O = 0,75:2:0,25 = 3:8:1. En küçük tam sayı oranı C₃H₈O’yu verir. C₃H₄O, suyun molünü hidrojen atomlarının molü sanma hatasıdır; diğer oranlar da analiz sonuçlarını sağlamaz.