AYT KİMYA
Dengeyi Etkileyen Faktörler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
İdeal gazlarla dengeye ulaşmış bu tepkimeye aşağıdaki işlemler ayrı ayrı uygulanıyor. Değiştirilmeyen koşullar sabit tutulduğunda, yeni dengeyle ilgili hangi ifade doğrudur? A) Sıcaklık sabitken hacim azaltılırsa NH₃ mol sayısı azalır. B) Hacim sabitken sıcaklık artırılırsa N₂ mol sayısı artar. C) Sıcaklık ve hacim sabitken H₂ eklenirse NH₃ mol sayısı azalır. D) Sıcaklık ve hacim sabitken katalizör eklenirse dengedeki NH₃ mol sayısı artar. E) Sıcaklık ve hacim sabitken NH₃ uzaklaştırılırsa H₂ mol sayısı artar. Doğru cevap: B Çözüm: İleri tepkime ekzotermiktir. Sıcaklık artışı dengeyi geri yöne kaydırır ve N₂ miktarı artar. Sıkıştırma az gaz molü bulunan ürünleri destekler. H₂ ekleme veya NH₃ uzaklaştırma ileri yönü destekler; H₂ tüketilir. Katalizör denge bileşimini değiştirmez. İdeal gazlarla dengede bulunan sisteme yapılan işlemlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? A) Sıcaklık sabitken hacim azaltılması SO₃ mol sayısını artırır. B) Hacim sabitken sıcaklığın azaltılması SO₃ mol sayısını azaltır. C) Sıcaklık ve hacim sabitken SO₂ eklenmesi O₂ mol sayısını artırır. D) Sıcaklık ve hacim sabitken inert gaz eklenmesi denge sabitini artırır. E) Sıcaklık ve hacim sabitken katalizör eklenmesi denge sabitini değiştirir. Doğru cevap: A Çözüm: Gaz mol toplamı girenlerde 3, ürünlerde 2’dir; sıkıştırma ileri yönü destekleyerek SO₃ miktarını artırır. Soğutma da ekzotermik ileri yönü destekler. SO₂ eklenmesi O₂ tüketimine yol açar. Sabit sıcaklıkta inert gaz veya katalizör K değerini değiştirmez. İdeal gazlarla dengeye ulaşmış tepkimeye ayrı ayrı uygulanan işlemlerden hangisinin sonucu doğru verilmiştir? A) Sıcaklık sabitken hacmin azaltılması PCl₃ mol sayısını artırır. B) Sıcaklık ve hacim sabitken Cl₂ eklenmesi PCl₅ mol sayısını azaltır. C) Sıcaklık ve hacim sabitken katalizör eklenmesi Cl₂ mol sayısını artırır. D) Sıcaklık ve hacim sabitken PCl₃ uzaklaştırılması PCl₅ mol sayısını artırır. E) Hacim sabitken sıcaklığın artırılması Cl₂ mol sayısını artırır. Doğru cevap: E Çözüm: İleri ayrışma endotermiktir; ısıtma ürünleri destekler ve Cl₂ artar. Sıkıştırma 1 mol gaz bulunan PCl₅ tarafını destekler. Cl₂ eklenmesi PCl₅ oluşumuna; PCl₃ uzaklaştırılması PCl₅ tüketimine yol açar. Katalizör denge bileşimini değiştirmez.