AYT KİMYA
Elektroliz Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Gerekli koşullar sağlanarak saf, erimiş bir bakır klorür bileşiği elektroliz ediliyor. Hücreden 9,65 A sabit akım 50 dakika geçirildiğinde katotta 19,2 g Cu elde ediliyor. Katottaki tek tepkime bakır iyonlarının metale indirgenmesidir; akım verimi %100’dür. Cu = 64 g/mol; F = 96500 C·mol−1 elektron; 1 dakika = 60 s. Bakırın başlangıçtaki klorür bileşiğinde yükseltgenme basamağı kaçtır? A) +2 B) +4 C) +3 D) +1 E) +5 Doğru cevap: D Çözüm: Q = 9,65 × 50 × 60 = 28950 C, yani 0,30 mol elektron geçmiştir. Bakır miktarı 19,2/64 = 0,30 moldür. Bir mol Cu için gereken elektron 0,30/0,30 = 1 mol olduğundan Cu+ + e− → Cu gerçekleşir. Başlangıç yükseltgenme basamağı +1’dir. Erimiş bir bizmut klorür bileşiğinin elektrolizinde 1,93 A sabit akım 250 dakika uygulanıyor. Katotta 20,9 g Bi metali toplanıyor. İnert elektrotlarla yapılan işlemde akımın tamamı hedef ürünleri oluşturuyor; katotta başka tepkime gerçekleşmiyor. Bi = 209 g/mol; F = 96500 C·mol−1 elektron; 1 dakika = 60 s. Bileşikte bizmutun yükseltgenme basamağı nedir? A) +1 B) +2 C) +3 D) +4 E) +5 Doğru cevap: C Çözüm: Süre 250 × 60 = 15000 s’dir. Q = 1,93 × 15000 = 28950 C = 0,30 mol elektron yüküdür. Oluşan Bi miktarı 20,9/209 = 0,10 moldür. Her mol Bi için 0,30/0,10 = 3 mol elektron kullanıldığına göre bileşikte Bi +3 yükseltgenme basamağındadır. Bir kalay klorür bileşiği, iletken bir tuz eriyiğinde tamamen çözündürülüp uygun koşullarda 3,86 A sabit akımla 100 dakika elektroliz ediliyor. Bu sürede katotta 7,14 g Sn oluşuyor. Katotta yalnız kalay iyonları indirgenmekte, taşıyıcı tuz katot tepkimesine katılmamakta ve akım verimi %100 olmaktadır. Sn = 119 g/mol; F = 96500 C·mol−1 elektron; 1 dakika = 60 s. Kalayın bu klorür bileşiğindeki yükseltgenme basamağı kaçtır? A) +4 B) +2 C) +1 D) +3 E) +6 Doğru cevap: A Çözüm: Q = 3,86 × 100 × 60 = 23160 C ve n(e−) = 23160/96500 = 0,24 moldür. Kalay miktarı 7,14/119 = 0,060 moldür. Bir mol Sn için 0,24/0,060 = 4 mol elektron gerekir; dolayısıyla başlangıçta Sn4+ bulunmaktadır ve yükseltgenme basamağı +4’tür.