AYT KİMYA
Elektrot Potansiyelleri Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Zn/Zn²⁺ ve Ag⁺/Ag yarı hücreleri tuz köprüsü ve dış iletkenle birleştirilmiştir. Başlangıçta [Zn²⁺]=0,01 M ve [Ag⁺]=0,01 M’dir. Hücre çalışırken Zn elektrodun kütlesi azalıyor; potansiyel P volt ölçülüyor. Her derişim değişikliği başlangıç durumuna ayrı ayrı uygulanacaktır. Sıcaklık 25 °C’dir. Nernst eşitliğinde E = E° − (0,059/n) log Q alınacaktır; n dengelenmiş hücre tepkimesinde aktarılan elektron sayısıdır. İyon etkinlikleri molar derişimlerle yaklaşık alınacak; saf katılar Q’ya yazılmayacaktır. I. Zn elektrot anottur. II. Yalnız Zn²⁺ derişimi 100 katına çıkarılırsa potansiyel P−0,059 V olur. III. Her iki iyonun derişimi 10 katına çıkarılırsa potansiyel değişmez. Hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) I ve II E) I, II ve III Doğru cevap: D Çözüm: Zn kütle kaybederek yükseltgendiği için anottur. Net tepkime Zn+2Ag⁺→Zn²⁺+2Ag; n=2 ve Q=[Zn²⁺]/[Ag⁺]². Zn²⁺ 100 kat olunca Q 100 kat ve E değişimi −(0,059/2)log100=−0,059 V’dir. İki derişim 10 kat olunca Q 1/10 kat olur; E 0,0295 V artar. I ve II doğrudur. Cu/Cu²⁺ ve Ag⁺/Ag yarı hücrelerinden oluşan pilin başlangıç derişimleri [Cu²⁺]=0,1 M ve [Ag⁺]=0,1 M’dir. Çalışırken Cu elektrodun kütlesi azalıyor ve potansiyel P volt ölçülüyor. Önerilen değişiklikler başlangıç durumuna ayrı ayrı uygulanacaktır. Sıcaklık 25 °C’dir. Nernst eşitliğinde E = E° − (0,059/n) log Q alınacaktır; n dengelenmiş hücre tepkimesinde aktarılan elektron sayısıdır. İyon etkinlikleri molar derişimlerle yaklaşık alınacak; saf katılar Q’ya yazılmayacaktır. I. Cu elektrot katottur. II. Yalnız Ag⁺ derişimi 10 katına çıkarılırsa potansiyel P+0,059 V olur. III. Her iki iyonun derişimi 10 katına çıkarılırsa potansiyel P+0,0295 V olur. Hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) Yalnız III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: Cu çözünerek elektron verdiği için anottur; I yanlıştır. Cu+2Ag⁺→Cu²⁺+2Ag için Q=[Cu²⁺]/[Ag⁺]² ve n=2. Ag⁺ 10 kat olursa Q 1/100 kat, E ise 0,059 V fazla olur. İki derişim de 10 kat olursa Q 1/10 kat ve E 0,0295 V fazla olur. II ve III doğrudur. Cd/Cd²⁺ ve Ag⁺/Ag yarı hücrelerinin başlangıçtaki iyon derişimleri 0,01 M’dir. Cd elektrodun kütle kaybettiği gözlenirken pil potansiyeli P volt ölçülüyor. Aşağıdaki derişim değişiklikleri birbirinden bağımsız olarak başlangıca uygulanacaktır. Sıcaklık 25 °C’dir. Nernst eşitliğinde E = E° − (0,059/n) log Q alınacaktır; n dengelenmiş hücre tepkimesinde aktarılan elektron sayısıdır. İyon etkinlikleri molar derişimlerle yaklaşık alınacak; saf katılar Q’ya yazılmayacaktır. I. Dış devrede elektronlar Cd’den Ag’ye gider. II. Yalnız Cd²⁺ derişimi 10 katına çıkarılırsa potansiyel P+0,0295 V olur. III. Yalnız Ag⁺ derişimi 10 kat azaltılırsa potansiyel P−0,059 V olur. Hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve III C) I ve II D) Yalnız III E) I, II ve III Doğru cevap: B Çözüm: Cd anot, Ag katottur; elektronlar Cd’den Ag’ye akar. Cd+2Ag⁺→Cd²⁺+2Ag için Q=[Cd²⁺]/[Ag⁺]², n=2. Cd²⁺ 10 kat artınca E 0,0295 V azalır; II yanlıştır. Ag⁺ 10 kat azalınca Q 100 kat artar ve E 0,059 V azalır; III doğrudur. Doğru yargılar I ve III’tür.