AYT KİMYA
Esterler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Görseldeki bileşiğin adı etil propanoat olduğuna göre X grubunun yapısı hangisidir? A) –OH B) –OCH3 C) –CH2CH3 D) –OCH2CH3 E) –H Doğru cevap: D Çözüm: Etil propanoatın yapısı CH₃CH₂C(=O)OCH₂CH₃ şeklindedir. Propanoat bölümünde karbonil karbonu da sayıldığında üç karbon bulunur. Etil grubu ise ester oksijenine bağlı iki karbonlu gruptur. Bu nedenle karbonile bağlanan X, –OCH₂CH₃ olmalıdır. –OH karboksilik asit, –H aldehit, –CH₂CH₃ keton oluşturur; –OCH₃ ise metil esterini verir. Bu yapının adı propil metanoat olduğuna göre Z yerine hangisi yazılmalıdır? A) –OCH2CH2CH3 B) –CH2CH2CH3 C) –OCH(CH3)2 D) –OH E) –OCH2CH3 Doğru cevap: A Çözüm: Metanoatın asitten gelen bölümü HC(=O)O– biçimindedir. Propil, uç karbonundan bağlanan düz zincirli –CH₂CH₂CH₃ grubudur. Tam yapı HC(=O)OCH₂CH₂CH₃ olduğundan Z = –OCH₂CH₂CH₃ olur. –OCH(CH₃)₂ izopropil esterini, –OCH₂CH₃ etil esterini oluşturur. Diğer seçeneklerde ester yapısı oluşmaz. Gösterilen bileşiğin adı metil pentanoat olduğuna göre Q grubu hangisidir? A) –CH3 B) –OCH2CH3 C) –OCH3 D) –OH E) –H Doğru cevap: C Çözüm: Pentanoat bölümünde karbonil karbonu ile birlikte beş karbon vardır: CH₃CH₂CH₂CH₂C(=O)O–. Metil grubunun ester oksijenine bağlanmasıyla CH₃CH₂CH₂CH₂C(=O)OCH₃ elde edilir. Dolayısıyla Q, –OCH₃ olmalıdır. –OCH₂CH₃ etil esteridir; –OH asit, –H aldehit ve –CH₃ keton yapısını verir.