AYT KİMYA
Koligatif Özellikler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bir laboratuvarda, uçucu olmayan ve iyonlaşmayan organik bir katının 0,12 molü siklohekzanda tamamen çözülüyor. Çözeltinin kaynamaya başladığı sıcaklık, aynı basınçtaki saf siklohekzanınkinden 1,68 °C yüksek ölçülüyor. Siklohekzanın molal kaynama noktası yükselmesi sabiti Kk = 2,8 °C·kg·mol−1 olarak alınacaktır. Çözünenin moleküler kaldığı, çözeltinin ideal davrandığı ve çözücü kaybı olmadığı kabul ediliyor. Çözelti hazırlanırken kaç gram siklohekzan kullanılmıştır? A) 100 B) 150 C) 200 D) 280 E) 400 Doğru cevap: C Çözüm: Moleküler çözünmede tanecik katsayısı i = 1’dir. ΔTk = i·Kk·m bağıntısından m = 1,68/2,8 = 0,60 mol/kg bulunur. Çözücünün kütlesi 0,12/0,60 = 0,20 kg = 200 g’dır. Bulunan kütle, çözelti kütlesi değil yalnız çözücü kütlesidir. Uçucu olmayan moleküler bir bileşiğin 0,18 molü toluende çözülerek ideal bir çözelti hazırlanıyor. Çözelti, aynı dış basınçtaki saf toluenden 2,04 °C daha yüksek sıcaklıkta kaynamaya başlıyor. Toluen için Kk = 3,4 °C·kg·mol−1 veriliyor. Bileşik tamamen ve iyonlaşmadan çözünmektedir; deney boyunca toluen kütlesi değişmemektedir. Kullanılan toluenin kütlesi kaç gramdır? A) 60 B) 180 C) 240 D) 340 E) 300 Doğru cevap: E Çözüm: Bileşik iyonlaşmadığından i = 1’dir. Molalite m = ΔTk/Kk = 2,04/3,4 = 0,60 mol/kg olur. 0,18 mol çözünen için çözücü kütlesi 0,18/0,60 = 0,30 kg, yani 300 g’dır. Bir gıda analizinde 0,075 mol sakkaroz, bir miktar saf suda tamamen çözülüyor. Aynı basınçta ölçülen ilk kaynama sıcaklığı, saf suyun kaynama sıcaklığından 0,26 °C yüksek çıkıyor. Su için Kk = 0,52 °C·kg·mol−1 alınacaktır. Sakkaroz uçucu değildir ve moleküler çözünür; çözelti ideal kabul edilmekte, suyun kütlesi korunmaktadır. Bu çözeltide çözücü olarak kullanılan su kaç gramdır? A) 75 B) 150 C) 260 D) 390 E) 520 Doğru cevap: B Çözüm: Sakkaroz iyon oluşturmaz; i = 1 alınır. Molalite 0,26/0,52 = 0,50 mol/kg’dır. Su kütlesi 0,075/0,50 = 0,15 kg = 150 g bulunur. Gram-kilogram dönüşümü çözücü kütlesine uygulanır.